TK zbada, czy były członek zarządu ma prawo do obrony w sądzie

Z pytaniem do TK (sygn. akt P/2019) wystąpił Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy. Powziął on wątpliwości w związku z postępowaniem toczącym się przeciwko byłym członkom zarządu spółki z.o.o. wytoczonym na podstawie art. 299 par. 1 kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli egzekucja należności od spółki okaże się bezskuteczna, za zobowiązania odpowiadają solidarnie członkowie zarządu. Odpowiedzialność za wierzytelności spoczywa także na byłych członkach zarządu. Zgodnie z art. 365 par. 1 kodeksu postępowania cywilnego sąd orzekający o odpowiedzialności byłych członków zarządu jest związany orzeczeniem innego sądu, w którym stwierdzono samo istnienie wierzytelności po stronie spółki na rzecz powodów. Nie może zatem uwzględnić twierdzeń byłych członków zarządu spółki (pozwanych), że dokumenty, na podstawie których orzekał pierwszy sąd, były sfałszowane. Zdaniem sądu pytającego obowiązujące przepisy pozbawiają byłego członka zarządu konstytucyjnego prawa do sądu i bycia wysłuchanym oraz narażają go na nieuzasadniony uszczerbek na majątku osobistym.

Sytuacja jest skomplikowana ze względu na następowanie po sobie dwóch osobnych postępowań. W pierwszym – wytoczonym przeciwko spółce – byli członkowie zarządu po utracie mandatu do występowania w jej imieniu nie są stroną, a zatem nie mają prawa do przedstawienia własnych stanowisk. Tymczasem sąd wydający orzeczenie w drugim postępowaniu – tym razem przeciwko byłym członkom zarządu – jest związany orzeczeniem poprzedniego sądu.