Pracownik przygraniczny jest związany z krajem zamieszkania

Osoba zatrudniona po drugiej stronie granicy otrzyma zasiłek wyłącznie w kraju zamieszkania, nawet jeśli nie łączą go z nim ścisłe więzi osobiste i zawodowe. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne holenderskiego sądu. Ten rozpatrywał sprawę osób pracujących w Holandii, a mieszkających w Belgii i Niemczech. Złożyły one do niderlandziego organu wnioski o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, które zostały oddalone. Urząd stwierdził, że prawo holenderskie wyklucza wypłatę świadczeń z tytułu bezrobocia osobom, które nie mieszkają na terytorium tego kraju. Ponadto nie pozwala na to prawo unijne.

Bezrobotni wnieśli więc skargi do niderlandzkiego sądu powszechnego. Ten uznał, że obecne przepisy unijne nie dają im możliwości dochodzenia zasiłku w Holandii. Stwierdził jednak, że mogą tam uzyskać zasiłek i poszukiwać pracy na podstawie wcześniejszego orzecznictwa TSUE. Sąd postanowił więc zwrócić się do trybunału z pytaniem o wykładnię prawa Unii.

Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że w obecnych przepisach unijnych, regułą jest, że bezrobotni zgłaszają się do służb zatrudnienia w państwie zamieszkania, aby tam uzyskać zasiłek. Natomiast tam, gdzie ostatnio pracowali, wolą korzystać z pomocy w przekwalifikowaniu. Wskazał, że wynika to z obecnie obowiązujących przepisów rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166/1), zmienionego rozporządzeniem nr 988/2009.

Regulacja ta zastąpiła rozporządzenie z 1971 r., którym wcześniej zajmował się trybunał. Ten dokonał rozszerzającej wykładni przepisów dotyczących nietypowych pracowników przygranicznych czyli bardziej związanych z państwem, w którym pracują, niż z tym, w którym mieszkają. W wyroku z 12 czerwca 1986 r. w sprawie 1/85 Miethe, TSUE uznał, że osoby, które zachowały szczególnie ścisłe więzi osobiste i zawodowe w kraju członkowskim ostatniego miejsca zatrudnienia, stanowią tzw. nietypowych pracowników przygranicznych. W związku z tym mogą wybrać państwo, w którym skorzystają z usług służb zatrudnienia i będą pobierać świadczenie dla bezrobotnych. Przemawia za tym fakt, że w państwie ostatniego miejsca zatrudnienia taki bezrobotny ma największe szanse na uzyskanie pracy.

Obecnie trybunał uznał jednak, że wyjątek ustanowiony w powyższej sprawie nie obowiązuje. W rozporządzeniu z 2004 r. brakuje bowiem wyraźnego przepisu pozwalającego na uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych w państwie członkowskim ostatniego miejsca zatrudnienia. Oznacza to, że prawodawca europejski nie zaakceptował wcześniejszego orzecznictwa trybunału.

Karolina Topolska

karolina.topolska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 11 kwietnia 2013 r. w sprawie C-443/11. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia