Kiedy warsztat narusza reguły konkurencji

Podstawowym celem każdego przedsiębiorcy jest maksymalizacja zysków z prowadzonej działalności, przy jednoczesnej minimalizacji potencjalnych ryzyk i strat z tym związanych. Szczególnie istotne jest ograniczanie przez podmioty gospodarcze negatywnych konsekwencji dotyczących umów w zakresie, w jakim mogą one zawierać zapisy niezgodne z prawem. Z uwagi na poziom sankcji grożących przedsiębiorcom za naruszenie prawa (kary pieniężne, odpowiedzialność finansowa zarządu, roszczenia odszkodowawcze), szczególne istotne w ostatnim czasie staje się dążenie przedsiębiorców do zapewnienia pełnej zgodności ich zachowań z przepisami prawa antymonopolowego.

W jednym ze swoich ostatnich wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dokonał oceny zgodności z prawem antymonopolowym umów zawartych przez ubezpieczycieli z warsztatami samochodowymi (wyrok z 14 marca 2013 r., sygn. C-32/11). Gwarantowały one warsztatom wyższą cenę za roboczogodzinę naprawy samochodu płaconą przez ubezpieczyciela w zależności od liczby i odsetka ubezpieczeń zawartych przez ubezpieczyciela za pośrednictwem danego warsztatu. Innymi słowy, warsztat, który - jako agent ubezpieczeniowy ubezpieczyciela doprowadził do zawarcia większej liczby umów ubezpieczenia z klientami, miał zagwarantowaną wyższą stawkę za roboczogodzinę naprawy samochodów objętych danym ubezpieczeniem.

W ocenie TSUE umowy tego rodzaju mogą stanowić przejaw najcięższego ograniczenia konkurencji, jeżeli w wyniku indywidualnej oceny ich treści i celu oraz kontekstu prawnego i ekonomicznego, w jaki się wpisują, okaże się, że są szkodliwe dla normalnej gry konkurencyjnej na rynkach, na których działalność prowadzą przedsiębiorcy. Jeżeli w efekcie tej oceny okazałoby się, że warunkiem prawidłowego funkcjonowania rynku naprawy samochodów jest prowadzenie przez warsztaty samochodowe niezależnej polityki handlowej w interesie ubezpieczonych, to wszelkie próby ograniczenia tej polityki mogą stanowić bezwzględnie zakazane eliminowanie konkurencji. Podobnie, jeżeli umowy zawierane są w sposób skoordynowany przez jednego lub kilku ubezpieczycieli z kilkoma warsztatami naprawczymi (lub stowarzyszeniem reprezentującym ich interesy), to wówczas - z uwagi na ryzyko zawarcia zmowy pomiędzy warsztatami lub ubezpieczycielami dochodzi do naruszenia prawa.

W tym kontekście kluczowym elementem oceny przez przedsiębiorców warunków przyszłej umowy staje się analiza możliwych skutków jej zawarcia, mając na uwadze przede wszystkim reguły normalnej gry konkurencyjnej odpowiednie dla danego rynku. Konieczność dokonania takiej oceny dotyczy wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od skali czy rozmiaru ich działalności. Dla przykładu, w zależności od panujących warunków rynkowych dla warsztatów samochodowych konieczne będzie skonstruowanie umowy w taki sposób, aby miały one zapewnioną niezależność co do warunków kształtowania cen za usługi naprawcze oraz aby każdy z warsztatów mógł ustalać te ceny w oderwaniu od innych elementów umowy, samodzielnie, tj. bez pośrednictwa podmiotów reprezentujących interesy większej grupy (np. stowarzyszenia branżowe). Tak przeprowadzona ocena pozwoli ograniczyć ryzyka, które w przeciwnym razie spadną na przedsiębiorcę.

W zależności od warunków rynkowych umowę dla warsztatów trzeba skonstruować tak, aby miały one zapewnioną niezależność co do kształtowania cen

@RY1@i02/2013/064/i02.2013.064.21500020a.802.jpg@RY2@

Jarosław Fidala associate, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.

Jarosław Fidala

associate, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.