Tożsamość konstytucyjna w grze o niezależność sądownictwa

W liście prawników z różnych państw europejskich, opublikowanym 1 czerwca w „Rzeczpospolitej”, stwierdzono nawet, że Trybunał z Karlsruhe pośrednio wsparł rządy niszczące demokrację konstytucyjną i praworządność w Polsce i na Węgrzech. Wbrew tym poglądom uważam, że obrony niezależności sądownictwa i rekonstrukcji demokracji konstytucyjnej nie powinno się łączyć z doktryną pełnej supremacji prawa europejskiego. Co więcej, fakt, że cieszące się autorytetem sądy konstytucyjne mogą odgrywać podmiotową rolę w europejskim obiegu prawnym, jest dodatkowym, silnym argumentem na rzecz odbudowy niezależnego Trybunału Konstytucyjnego w Polsce.

W istocie wyrok Federalnego Trybunału Konstytucyjnego będzie miał istotne skutki dla pozycji Trybunału Sprawiedliwości UE oraz relacji między instytucjami UE a państwami członkowskimi. Nie może być jednak zaskoczeniem dla tych, którzy obserwują FTK i jego linię na rzecz wzmocnienia udziału rządu federalnego i obu izb parlamentu Niemiec w polityce europejskiej. Linia ta została bardzo silnie wyrażona w orzeczeniach wydanych w związku z ratyfikacją Traktatu z Lizbony. Właśnie wtedy FTK orzekł, że może stwierdzić „niestosowalność aktu prawa unijnego w RFN, jeśli zasadzie pierwszeństwa prawa unijnego zabraknie konstytucyjnych podstaw stosowania” .