Pracownik musi podlegać jednemu ustawodawstwu

Na internetowych stronach Komisji Europejskiej opublikowana została I część Praktycznego poradnika dotyczącego ustawodawstwa mającego zastosowanie do pracowników w Unii Europejskiej wydanego przez Komisję Administracyjną do spraw Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego. Poinformował o tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych (www.zus.pl). Poradnik dostępny jest w polskiej wersji językowej. Zawiera m.in. praktyczne informacje z zakresu delegowania pracowników w ramach Wspólnoty oraz czasowego przenoszenia działalności do innego państwa Unii Europejskiej. Praktyczny poradnik dostępny jest na internetowej stronie Komisji Europejskiej. Umieszczony został również na stronie internetowej zakładu w zakładce "Poradniki, ulotki".

Jak podkreślono w poradniku, czasem pracodawca z jednego państwa członkowskiego chce wysłać pracownika do pracy w innym państwie członkowskim. Tacy pracownicy nazywani są pracownikami delegowanymi. Zgodnie z zasadami wspólnotowymi pracownicy przemieszczający się na obszarze Unii Europejskiej muszą podlegać jednemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego. Na mocy rozporządzeń systemem zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osób, które z przyczyn zawodowych przemieszczają się z jednego państwa członkowskiego do innego, jest, ogólnie rzecz biorąc, system ustanowiony na mocy ustawodawstwa państwa członkowskiego nowego zatrudnienia.

Aby możliwie jak najbardziej wspierać swobodny przepływ pracowników i usług, uniknąć zbędnych i kosztownych komplikacji administracyjnych i innych, które mogą nie leżeć w interesie pracowników, przedsiębiorstw i administracji, obowiązujące przepisy Wspólnoty przewidują określone wyjątki od ogólnej zasady, o której mowa powyżej.

Głównym wyjątkiem jest wymóg utrzymania podlegania pracownika systemowi zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego, w którym zatrudniające go przedsiębiorstwo normalnie prowadzi swą działalność (państwa delegującego), ilekroć dany pracownik jest wysyłany przez to przedsiębiorstwo do innego państwa członkowskiego (państwa zatrudnienia) na okres od początku ograniczony (do maksymalnie 24 miesięcy), o ile określone warunki nadal będą miały zastosowanie. Sytuacje te, w których następuje zwolnienie od obowiązku opłacania składek ubezpieczeniowych w państwie zatrudnienia - lepiej znane jako delegowanie pracowników - podlegają art. 12 rozporządzenia nr 883/2004.

W przypadku pracowników najemnych i osób prowadzących działalność na własny rachunek zastosowanie ma ustawodawstwo tego państwa członkowskiego, w którym normalnie prowadzona jest działalność. Osoby otrzymujące określone krótkoterminowe świadczenia pieniężne w oparciu o swoją pracę lub działalność na własny rachunek również podlegają ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym prowadzą działalność. Każda inna osoba podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania.

Jednakże w niektórych ściśle określonych sytuacjach uzasadnione jest stosowanie kryteriów innych niż odnoszących się do rzeczywistego miejsca zatrudnienia. Takie sytuacje obejmują np. tymczasowe delegowanie pracowników do innego państwa członkowskiego.

Krzysztof Tomaszewski

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 166 z 30 kwietnia 2004 r., sprostowane w Dz.U. L 200 z 7 czerwca 2004 r., zmienione rozporządzeniem (WE) nr 988/2009, Dz.U. L 284 z 30 października 2009 r.).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (Dz.U. L 284 z 30 października 2009 r.).