Szybszy sposób na odzyskanie długu od zagranicznego kontrahenta

12 grudnia 2008 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego wprowadzająca Dział VII - Europejskie postępowania w sprawach transgranicznych. Reguluje on m.in. kwestie związane z europejskim postępowaniem w sprawach drobnych roszczeń. Jest to postępowanie odrębne w stosunku do postępowań krajowych i stanowi alternatywę, z której może skorzystać powód chcący dochodzić roszczenia w sprawie o charakterze transgranicznym.

Postępowania te nie znajdą zastosowania, w sprawach o charakterze wyłącznie krajowym. Przynajmniej jedna ze stron w takim postępowaniu musi mieć bowiem miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu rozpatrującego sprawę.

Przepisy te w żaden sposób nie modyfikują zasad dotyczących jurysdykcji i właściwości sądu. O tym każdorazowo rozstrzyga treść łączącego strony stosunku prawnego. Jeśli więc zgodnie z umową właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy jest sąd zagraniczny - pozostaje on właściwy bez względu na nowe przepisy.

Rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 861/2007 z 11 lipca 2007 r. ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń obejmuje swoim zakresem wszystkie państwa członkowskie, z wyjątkiem Danii i znajduje zastosowanie w cywilnych i handlowych sprawach transgranicznych. Warunkiem skorzystania z tej formy dochodzenia roszczenia jest aby wartość przedmiotu sporu, z wyłączeniem wszystkich odsetek, wydatków i nakładów, nie przekraczała 2 tys. euro w momencie wpłynięcia formularza pozwu do właściwego sądu (trybunału). W przeciwieństwie do postępowania o wydanie europejskiego nakazu zapłaty, sprawy rozpatrywane w trybie europejskiego postępowania w sprawach drobnych roszczeń mogą mieć charakter sporny.

Postępowanie ma co do zasady charakter pisemny, a sprawa rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym. Jedynie wyjątkowo sąd wyznacza rozprawę. Oznacza to, że koszty takiego postępowania są istotnie obniżone.

Pozew w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń powinien być wniesiony na formularzu A, będącym załącznikiem I do rozporządzenia. Należy w nim opisać także wszelkie dowody uzasadniające roszczenie.

Jeśli sąd uzna, że formularz został wypełniony niewłaściwie lub informacje nie są dostatecznie jasne czy odpowiednie, wówczas wezwie w wyznaczonym przez siebie terminie do uzupełnienia lub skorygowania danych zawartych w formularzu pozwu lub dostarczenia uzupełniających informacji lub dokumentów lub cofnięcia pozwu. W przypadku gdy powództwo jest oczywiście bezzasadne lub niedopuszczalne lub powód nie uzupełni braków, w wyznaczonym terminie sąd zwróci pozew.

Jeśli pozew został złożony na prawidłowo wypełnionym formularzu, sąd doręcza go pozwanemu wraz z załącznikami w ciągu 14 dni od otrzymania należycie wypełnionego formularza. Pozwany ma prawo złożyć odpowiedź na pozew w terminie 30 dni od doręczenia formularza pozwu i formularza odpowiedzi, wypełniając część II formularza odpowiedzi C. Może to jednak zrobić także w każdy inny sposób, tak by było jasne, że nie uznaje roszczenia.

Dopuszczalne jest także wniesienie przez pozwanego powództwa wzajemnego, które składa się na formularzu A w ciągu 30 dni od doręczenia pozwu. Dokumenty są wysyłane powodowi przez sąd w terminie 14 dni od ich otrzymania od pozwanego. Powód ma 30 dni od daty doręczenia, aby odpowiedzieć na powództwo wzajemne.

W terminie 30 dni od otrzymania stanowisk stron sąd wydaje orzeczenie lub:

● żąda od stron przedstawienia dalszych szczegółowych informacji dotyczących powództwa w określonym terminie nieprzekraczającym 30 dni;

● przeprowadza postępowanie dowodowe (które zawiera ułatwienia, takie jak np. zeznania świadków na piśmie);

● wzywa strony na rozprawę, która ma odbyć się w terminie 30 dni od wezwania.

Sąd wydaje orzeczenie w terminie 30 dni od dnia zamknięcia rozprawy albo od otrzymania wszystkich informacji niezbędnych do wydania orzeczenia. Orzeczenie zostaje doręczone stronom.

Rozporządzenie 861/2007 wprowadziło także możliwość przeprowadzenia przez sąd rozprawy w drodze konferencji wideo lub za pośrednictwem innych środków łączności, jeżeli pozwalają na to środki techniczne, co ma na calu przyspieszenie postępowania oraz ograniczenie kosztów.

W postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń katalog środków odwoławczych jest zależny od ustawodawstwa krajowego. W polskim prawie takim środkiem jest apelacja, przy czym postępowanie apelacyjne uregulowane jest poprzez odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu uproszczonym. Pozwany ma prawo złożyć wniosek o ponowne zbadanie orzeczenia wydanego w ramach europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń, jeśli:

● doręczenie było wadliwe i zostały spełnione łącznie dwie przesłanki:

- pozew lub wezwanie na rozprawę zostały doręczone bez potwierdzenia osobistego odbioru przez tę stronę,

- doręczenie nie nastąpiło w czasie wystarczającym dla umożliwienia pozwanemu przygotowanie się do obrony bez jego winy;

● pozwany nie miał możliwości wniesienia odpowiedzi na pozew z powodu siły wyższej lub z powodu nadzwyczajnych okoliczności, które były przez niego niezawinione.

W obu wypadkach warunkiem jest niezwłoczne podjęcie przez pozwanego działań

Jeśli sąd uzna, że ponowne zbadanie orzeczenia jest uzasadnione, orzeczenie wydane w ramach europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń zostaje uchylone.

Orzeczenie wydane w ramach europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń jest wykonywane na tych samych warunkach co orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania. Na wniosek jednej ze stron sąd lub trybunał wydaje zaświadczenie, dotyczące orzeczenia w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń, używając do tego formularza D, bez dodatkowych opłat.

Strona dochodząca wykonania przedstawia właściwemu organowi egzekucyjnemu:

● odpis orzeczenia spełniający warunki niezbędne do ustalenia jego autentyczności i

● kopię formularza D, o którym mowa wyżej, oraz, w razie potrzeby, jego tłumaczenie na język urzędowy państwa członkowskiego wykonania.

Wzory formularzy w europejskim postępowaniu w sprawach drobnych roszczeń można znaleźć pod adresem: http://eur-lex.europa.eu/

Opłata sądowa od pozwu w europejskim postępowaniu w sprawach drobnych roszczeń wynosi 100 zł

@RY1@i02/2010/090/i02.2010.090.087.003a.001.jpg@RY2@

Karolina Zierkiewicz, młodszy prawnik z kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy w Krakowie

Karolina Zierkiewicz

młodszy prawnik z kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy w Krakowie

Ustawa z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.).

Ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 234, poz. 1571).

Rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 861/2007 z 11 lipca 2007 r. ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (Dz.U. UE.L.07. 199.1).