Przed wniesieniem pozwu trzeba podjąć próbę zawarcia ugody

Państwa członkowskie mogą wymagać, by abonenci telefonów czy internetu podejmowali próbę zawarcia ugody pozasądowej z dostawcami tych usług elektronicznych, zanim ich pozwą (korzystając z art. 34 Dyrektywy 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 7 marca 2002 r. o usłudze powszechnej). Konieczności przeprowadzenia postępowania pojednawczego nie sprzeciwiają się też zasady równoważności i skuteczności ochrony sądowej. Warunkiem jest jednak, by owa uprzednia procedura ugodowa nie prowadziła do wydania decyzji wiążącej strony, nie opóźniała w istotny sposób wniesienia powództwa, zawieszała bieg przedawnienia dochodzonych roszczeń i nie wiązała się z ponoszeniem znaczących kosztów. Co więcej, dostęp do postępowania pojednawczego musi przewidywać również inne sposoby poza drogą elektroniczną. Powinno też być dopuszczalne zastosowanie środków zabezpieczających roszczenie.

W czterech sprawach Włosi pozwali tamtejszych operatorów telefonii bez wcześniejszego podejmowania prób zawarcia ugody, jak tego wymaga włoskie prawo. Firmy telekomunikacyjne podniosły wówczas zarzut niedopuszczalności powództwa. W tej sytuacji włoski sąd pokoju Ischii (gminy w regionie Kampanii, w prowincji Neapol) zawiesił postępowanie i zadał pytanie prejudycjalne Trybunałowi Sprawiedliwości zmierzające do ustalenia, czy prawo Unii wpływa na rozstrzygnięcie sporów przed sądem krajowym.

TS uznał, że procedury rozstrzygania sporów, o których mowa w dyrektywie o usłudze powszechnej, nie ograniczają się do próby przekonania stron, by znalazły rozwiązanie w drodze porozumienia, lecz prowadzą do rozstrzygnięcia przez aktywną interwencję strony trzeciej proponującej lub narzucającej rozwiązanie.

Zdaniem sędziów Trybunału procedury narzucone w dyrektywie nie mogą naruszać krajowych procedur sądowych. Podobnie żadna z zasad prawa UE nie ogranicza uprawnień państw członkowskich co do możliwości ustalenia obowiązkowych, pozasądowych procedur rozwiązywania sporów. Jedynym warunkiem jest zachowanie prawa obywateli czy przedsiębiorców do odwołania się do sądu. I kiedy nie zostaje naruszona zasada skuteczności ochrony sądowej, to nawet prawa podstawowe mogą podlegać ograniczeniom. Musi się to jednak wiązać z działaniem w interesie ogólnym (w wypadku włoskich procedur chodzi o odciążenie sądów przez szybsze i tańsze rozpatrywanie sporów z zakresu łączności elektronicznej).

Opracowała Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk