Bruksela ułatwi inicjatywę społeczną

Portal usprawni rejestrowanie komitetów proponujących nowe regulacje prawne i zbieranie pod nimi podpisów. Zacznie działać z początkiem kwietnia, gdyż wtedy wejdą w życie przepisy o europejskiej inicjatywie obywatelskiej. Już teraz można jednak przetestować jego funkcjonalność i co ważniejsze - pobrać darmowe oprogramowanie (http://ec.europa.eu/citizens-initiative).

- Europejska inicjatywa obywatelska powinna sprzyjać żywej dyskusji na temat działań prowadzonych przez Brukselę - ocenia Maroš Šefčovič, wiceprzewodniczący KE i komisarz ds. administracji i stosunków międzyinstytucjonalnych. Czy rzeczywiście tak będzie?

- Oceniając ten instrument jako element procesu legislacyjnego, nie mam złudzeń, by w sposób bezpośredni mógł on wpłynąć na stanowienie prawa - komentuje Katarzyna Szymielewicz z Fundacji Panoptykon.

- Niemniej może on odgrywać dużą rolę polityczną jako swoisty pas transmisyjny między obywatelami a Komisją Europejską. Dzięki niemu Bruksela będzie wiedzieć, co jest ważne dla mieszkańców UE. Chociażby głośne ostatnio protesty przeciwko ACTA mogłyby znaleźć odbicie w zgłoszeniu odpowiedniej inicjatywy obywatelskiej, co do której KE musiałaby się przynajmniej wypowiedzieć - dodaje.

Instrument ten chcą też wykorzystywać politycy. Solidarna Polska już zapowiedziała, że będzie zbierać podpisy pod inicjatywą zawieszenia pakietu klimatycznego, który - jej zdaniem - uderza przede wszystkim w kraje naszego regionu.

Ostatecznie jednak o skuteczności nowego instrumentu zadecydują sami obywatele, składając bądź nie podpisy pod konkretnymi inicjatywami. Patrząc na ich dotychczasowe zaangażowanie, można mieć wątpliwości co do sukcesu. Podczas prac nad regulacjami dotyczącymi samej europejskiej inicjatywy obywatelskiej Komisja Europejska przeprowadziła konsultacje społeczne, w trakcie których głos mógł zabrać każdy obywatel UE. Napłynęło zaledwie 300 opinii, co, biorąc pod uwagę szacowaną na ponad 500 mln liczbę mieszkańców, trudno uznać za wynik imponujący.

Tymczasem wymagania proceduralne dotyczące zgłaszania inicjatyw są niemałe. Komitet musi zebrać co najmniej 1 mln podpisów obywateli z przynajmniej siedmiu państw UE, przy czym dla każdego z nich są określone dodatkowe minima (np. dla Polski wynoszą one nieco ponad 38 tys. podpisów).

Pewnym ułatwieniem może być internet. Prawo unijne pozwala bowiem zbierać deklaracje poparcia online, przy czym będą one później weryfikowane. KE udostępnia zainteresowanym darmowe oprogramowanie, jednak można skorzystać z dowolnego systemu, który spełni określone wymagania techniczne i przejdzie procedurę certyfikacji.

Jak zgłosić projekt obywatelski

● Utworzenie komitetu obywatelskiego

● Rejestracja proponowanej inicjatywy

● Certyfikacja systemu gromadzenia danych online

● Zbieranie deklaracji poparcia

● Weryfikacja deklaracji poparcia

● Przedłożenie inicjatywy Komisji Europejskiej

● Rozpatrzenie inicjatywy przez Komisję Europejską

Sławomir Wikariak

slawomir.wikariak@infor.pl