Nowa dyrektywa i kolejne zmiany

Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE z 2014 r. L 349, s. 1) podpisano oficjalnie 26 listopada 2014 r. W efekcie każdy, kto poniósł szkodę wynikającą z naruszenia prawa konkurencji przez przedsiębiorcę, będzie miał możliwość skutecznego skorzystania z prawa dochodzenia od tego przedsiębiorcy odszkodowania z tytułu tej szkody. Odszkodowanie będzie mogło być dochodzone na drodze sądowej przed sądami krajowymi zgodnie z przepisami danego państwa.

Dyrektywa wprowadza rozwiązania, które mają ułatwić dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, a tym samym zwiększyć skuteczność funkcjonowania nowego systemu ochrony przed naruszeniami prawa konkurencji. Zgodnie z dyrektywą podstawą dochodzenia odszkodowania będzie naruszenie przez przedsiębiorców prawa konkurencji w drodze zawarcia nielegalnego porozumienia lub nadużycia pozycji dominującej, które spowodowało szkodę majątkową polegającą np. na ograniczonych możliwościach zakupu produktów po konkurencyjnych cenach. Dyrektywa wprowadza istotne domniemanie polegające na uznaniu zmów (karteli) stanowiących najcięższe praktyki antykonkurencyjne za z samej istoty powodujące szkody, bez konieczności wykazywania poszczególnych przesłanek odszkodowawczych.

Dyrektywa gwarantuje każdej osobie fizycznej (konsumentowi) i prawnej (przedsiębiorcy), która poniosła szkodę, prawo do pełnego odszkodowania, czyli takiego, które zapewni tej osobie przywrócenie stanu, w którym osoba ta znajdowałaby się, gdyby nie doszło do naruszenia prawa konkurencji. W związku z tym pełne odszkodowanie obejmować będzie faktyczną stratę, utracone korzyści (zyski) oraz odsetki za okres, do kiedy odszkodowanie nie zostanie wpłacone.

Co istotne, wszyscy naruszyciele będą w tym samym stopniu odpowiedzialni względem poszkodowanych za szkodę w pełnej wysokości, a poszkodowany będzie mógł dochodzić jej naprawienia od każdego z nich osobno dopóty, dopóki jego roszczenie nie zostanie w pełni zaspokojone (zasada solidarnej odpowiedzialności za szkodę).

Jednocześnie aby uniknąć nadwyżki odszkodowania, dyrektywa wprowadza mechanizm zapobiegający sytuacjom, w których odszkodowanie mogłoby przewyższać szkodę wyrządzoną powodowi w postaci nadmiernego obciążenia wynikającego z naruszenia prawa konkurencji, przerzuconego na powoda.

Dyrektywa wprowadza również relatywnie długie terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. Wyniosą one co najmniej 5 lat, od dnia, w którym zaprzestano naruszenia, a poszkodowany uzyskał wiedzę o konkretnych okolicznościach z tym związanych. Wydłuży się tym samym okres ryzyka poniesienia przez przedsiębiorców odpowiedzialności za skutki niedozwolonych działań.

Dyrektywa weszła w życie 25 grudnia tego roku. Każde państwo UE będzie miało obowiązek implementacji przepisów na szczeblu przepisów prawa krajowego w ciągu maksymalnie 2 lat.

@RY1@i02/2014/251/i02.2014.251.215000200.802.jpg@RY2@

Jarosław Fidala Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Jarosław Fidala

Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.