Nowe narzędzie dla UE jako strażnika demokracji

W ostatnich latach Unia Europejska kilkakrotnie musiała reagować na podejmowane w niektórych państwach członkowskich działania rodzące poważne wątpliwości co do zgodności z zasadami praworządności i ochrony praw człowieka. W 2010 r. francuski rząd przyjął program likwidacji romskich obozowisk i rozpoczął masowe deportacje bułgarskich i rumuńskich Romów. Te działania zostały określone przez ówczesną komisarz ds. sprawiedliwości i praw podstawowych Viviane Reding jako "haniebne" i dyskryminacyjne. Podobnie zmiany wprowadzone przez rząd Viktora Orbana na początku obecnej dekady, uderzające w niezależność sędziów i całego systemu wymiaru sprawiedliwości, spotkały się co prawda z ostrą krytyką, ale zabrakło systemowych działań i reakcji.