Produkcja żywności organicznej pod większym nadzorem

Ekologiczna uprawa zbóż czy warzyw ma być łatwiejsza - to główne założenie projektu nowych unijnych przepisów regulujących wytwarzanie artykułów i żywności organicznej przyjętych niedawno przez Radę UE.

Zaproponowane rozporządzenie, które ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2021 r., to odpowiedź na wzrost znaczenia artykułów ekologicznych w całym sektorze rolno-spożywczym Unii. Wartość europejskiego rynku żywności organicznej wynosi dziś ok. 27 mld euro, czyli jest przeszło dwa razy większy niż 10 lat temu. Jednym z wielu mankamentów obowiązujących aktualnie przepisów, przyjętych przed 20 laty, była długa lista wyjątków, które doprowadziły w poszczególnych państwach do odmiennych interpretacji i praktyk. To zaś spowodowało, że rozpoczęcie upraw organicznych wiązało się ogromną niepewnością.

Nowe regulacje przewidują likwidację tych odstępstw. Pewne wyjątki - takie jak np. tymczasowe zastąpienie składnika ekologicznego składnikiem nieekologicznym - nadal będą jednak dopuszczalne w szczególnych okolicznościach, kiedy ich zastosowanie jest konieczne, aby kontynuować lub ponownie rozpocząć produkcję ekologiczną w przypadku wystąpienia katastrofy. W przeciwieństwie do obecnej sytuacji wszelkie odstępstwa będą mogły funkcjonować tylko przez pewien okres, a do tego mają podlegać regularnej kontroli.

Proponowane rozporządzenie zobowiąże też producentów ekologicznych do podejmowania dodatkowych środków ostrożności, aby zmniejszyć ryzyko przypadkowego "skażenia" upraw pestycydami wykorzystywanymi w sąsiadujących uprawach tradycyjnych (w razie podejrzenia stosowania niedozwolonych substancji organy krajowe będą musiały szybko zbadać sprawę, a w razie potrzeby - wszcząć postępowanie wyjaśniające).

Co ważne, produkty przetworzone będą mogły być oznaczone jako ekologiczne tylko wtedy, gdy co najmniej 95 proc. ich składników pochodzenia rolniczego była uprawiana organicznie. Do przestrzegania nowych regulacji unijnych będą zobowiązani także producenci zagraniczni, których żywność czy pasza trafia na rynek europejski. Stracą więc możliwość stosowania standardów uznawanych dziś za równoważne z zasadami unijnymi.

Z danych Ministerstwa Rolnictwa wynika, że w Polsce jest dziś ok. 27 tys. gospodarstw ekologicznych (pod tym względem znajdujemy się w europejskiej czołówce). Łączna powierzchnia terenów wykorzystywanych u nas do upraw czy hodowli ekologicznych wynosi ok. 680 tys. ha, co stanowi mniej więcej 4 proc. całej powierzchni użytkowanej rolniczo w kraju.

Emilia Świętochowska

emilia.swietochowska@infor.pl