Czy trzeba uprawdopodobnić swoją trudną sytuację

Czytelniczka domagała się w sądzie zwrotu pieniędzy. Nie było jej stać na poniesienie kosztów sądowych, złożyła więc do sądu wniosek o zwolnienie jej z nich. Sąd nie zwolnił jej, ponieważ nie uprawdopodobniła okoliczności warunkujących udzielenie pomocy w postaci zwolnienia od kosztów.

- Czy sąd mógł nie przyznać pomocy w zakresie wskazanym we wniosku - pyta pani Patrycja z Sosnowca.

Tak. Sąd może wprawdzie przyznać prawo pomocy w takim zakresie, o jaki wnioskuje strona, ale zależy to od tego, czy wnioskodawca wykaże i uprawdopodobni okoliczności warunkujące jej udzielenie. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z 23 czerwca 2009 r. (sygn. akt III SA /GI 823/ 09). Czytelniczka nie uprawdopodobniła okoliczności warunkujących zwolnienie jej od kosztów, więc sąd nie uwzględnił jej wniosku.

Sąd może stronę zwolnić od kosztów sądowych w całości lub w części, gdy nie jest w stanie ich ponieść. Musi jednak złożyć oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów w całości lub w części bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego do wniosku powinna dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie strona sporządza według ustalonego wzoru. Sąd może też od strony odebrać oświadczenie o tym, że złożone oświadczenie jest rzetelne i prawdziwe. Gdyby zaś do wniosku strona nie dołączyła oświadczenia, to wtedy sąd wezwie ją do uzupełnienia braku w ciągu tygodnia pod rygorem zwrócenia go. Gdyby zaś taki wniosek bez dołączonego oświadczenia złożył adwokat albo radca prawny reprezentujący stronę, to wówczas sąd zwraca pismo pod rygorem uzupełnienia braków formalnych.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Podstawa prawna

Art. 100-102 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398 z późn. zm.).