Czy trzeba zawiadomić bank o obniżeniu dochodu

Czytelniczka zaciągnęła kredyt w banku. Spłaca go systematycznie od kilku lat. Zawsze raty uiszcza w terminie i w pełnej wysokości. Teraz przechodzi na emeryturę i jej dochody znacznie się obniżą. Uważa jednak, że nie będzie to miało wpływu na wywiązywanie się przez nią z obowiązków w stosunku do banku.

- Czy muszę zawiadomić bank o obniżeniu dochodów - pyta pani Zuzanna z Kielc.

Nie. Bank nie może zobowiązać kredytobiorcy do powiadamiania go o wszelkich okolicznościach, które mogą mieć wpływ na jego sytuację finansową, na przykład o obniżeniu dochodów, które mogą mieć wpływ na terminową spłatę kredytu. Bank nie może uznać takiego zobowiązania nałożonego na konsumenta za jeden z jego podstawowych obowiązków. Takie stanowisko zajął nawet Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK), który w wyroku z 22 października 2009 r. (sygn. akt XVII AMC 349/09) uznał za niedozwolone postanowienie zakwestionowane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawarte w umowach kredytów hipotecznych stosowanych przez jeden z banków. Sąd uznał, że przewidziane okoliczności mogą być rozumiane bardzo szeroko, a to z kolei umożliwia bankowi dowolną ich interpretację. Dlatego mógłby on w każdym momencie stwierdzić, że konsument nie wywiązał się z obowiązków poinformowania go o tym, że dokonał jakiegoś zakupu, np. sprzętu AGD, albo zaciągnął inny kredyt.

SOKiK wprawdzie przyznał, że obowiązujące przepisy nakładają na konsumenta obowiązek przedstawienia informacji i dokumentów, które umożliwiają ocenę jego sytuacji finansowej, ale ograniczają go tylko do dokumentów, które są niezbędne do oceny tej sytuacji. Natomiast zakwestionowana przez sąd klauzula mogła przysparzać problemów przy interpretowaniu jej, np. trudno byłoby stwierdzić, czy dysponowanie przez konsumenta oszczędnościami, o jakich nie został przez niego wcześniej poinformowany bank udzielający kredytu przy zawieraniu umowy, może być uznane za okoliczność mającą wpływ na sytuację finansową konsumenta.

Po uprawomocnieniu się wyroku SOKiK z 22 października 2009 r. zakwestionowane postanowienie zostanie przez UOKiK wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych i nie będzie mogło być stosowane w obrocie z konsumentami.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Art. 385¹ par. 1 i 385³ pkt 9 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).