Czy sąd zarządzi dochodzenie

Czytelniczka wniosła pozew do sądu. Sąd nie zwolnił jej od kosztów sądowych. Po wejściu w życie noweli kodeksu postępowania cywilnego chce wystąpić o przyznanie jej adwokata z urzędu.

- Czy sąd będzie mógł wówczas zarządzić dochodzenie w celu ustalenia mojej sytuacji majątkowej - pyta pani Lucyna z Gliwic.

Tak. Sąd będzie mógł zarządzić przeprowadzenie stosownego dochodzenia, jeśli powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, która domaga się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu, albo którą ustanowiony w taki sposób profesjonalny pełnomocnik zastępuje.

Wątpliwości co do sytuacji majątkowej strony sąd może powziąć na podstawie okoliczności sprawy albo oświadczeń strony przeciwnej. Ustalenie, jaki jest rzeczywisty stan majątkowy strony, jest istotne, ponieważ profesjonalny pełnomocnik z urzędu przysługuje tylko stronie, która nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których sąd ustanowił adwokata lub radcę prawnego, nie istniały lub przestały istnieć, sąd cofa ustanowienie ich. Strona będzie musiała wówczas zapłacić wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Jednak sąd może obciążyć ją tym obowiązkiem zapłaty tylko częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej sytuacji majątkowej już w trakcie toczącego się postępowania. Gdyby zaś strona uzyskała ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dlatego, że świadomie podała nieprawdziwe okoliczności, to wówczas sąd wymierzy jej grzywnę, niezależnie od tego, że zobowiązał ją do zapłacenia wynagrodzenia pełnomocnikowi.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Art. 1 pkt 5 ustawy z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 7 z 2010 r., poz. 45). Przepisy zaczną obowiązywać od 19 kwietnia 2010 r.

Art. 120 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).