Jak można dochodzić wierzytelności

Spółka cywilna, której czytelnik jest wspólnikiem, otrzymała od ubezpieczyciela odszkodowanie za uszkodzone mienie.

- Czy mogę wystąpić o wypłatę przypadającej na mnie części odszkodowania - pyta pan Zdzisław z Kielc.

Nie. Wspólnik spółki cywilnej nie może samodzielnie dochodzić wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego wspólników tej spółki. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 9 lutego 2011 r. w sprawie III CZP 130/10, nieopublikowanej.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały wyraził pogląd, że w sprawach o zasądzenie wierzytelności, która należy do majątku wspólnego, łączy wspólników spółki cywilnej współuczestnictwo materialne konieczne, które jest oparte na wspólności praw i obowiązków.

Sąd zwrócił też uwagę na to, że w przepisach dotyczących spółki cywilnej nie ma postanowień, które upoważniają poszczególnych wspólników do samodzielnego dochodzenia praw przysługujących spółce. Prawa do takiego samodzielnego dochodzenia praw nie mogą też oprzeć na art. 866 k.c., który upoważnia wspólnika do reprezentowania wszystkich wspólników.

Prawo do reprezentacji nie legitymuje wspólników do działania we własnym imieniu i na własną rzecz. Dlatego przed rozwiązaniem spółki wspólnik może dochodzić wierzytelności objętej majątkiem wspólnym tylko na rzecz wszystkich wspólników.

Spółka cywilna nie ma osobowości prawnej i jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników, który został ukształtowany dla osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Ten cel realizowany jest za pomocą wspólnego majątku wspólników, który ma charakter współwłasności łącznej, z powodu niemożności rozporządzenia udziałem i zaspokojenia z udziału oraz niemożności podziału majątku w czasie trwania spółki.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 860 - 866 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Uchwała Sądu Najwyższego z 9 lutego 2011 r., III CZP 130/10, niepublikowana.