Jak skutecznie dochodzić roszczeń z tytułu gwarancji rękojmi

Czy gwarancja chroni interesy kupującego?

@RY1@i02/2012/063/i02.2012.063.18300150f.809.jpg@RY2@

W przypadku gdy zakupiony towar obarczony jest wadą, sprzedający ma kilka możliwości. Może on skorzystać z uprawnień wynikających z rękojmi sprzedawcy za zbyty pojazd, udzielonej gwarancji lub żądać odszkodowania za niewłaściwie wykonaną umowę sprzedaży (art. 471 kodeksu cywilnego). W praktyce to trzecie rozwiązanie znajdzie zastosowanie tylko wyjątkowo. Łatwiej bowiem nabywcy zakupionej rzeczy wykorzystać przysługujące mu uprawnienie dotyczące rękojmi lub gwarancji.

Należy jednak pamiętać, że omawiane uprawnienia co do zasady są ograniczone czasowo. W przypadku towarów sprzedawanych konsumentom co do zasady sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru z umową w przypadku stwierdzenia jej przed upływem dwóch lat od chwili wydania towaru. O ważności gwarancji rozstrzyga zaś podmiot jej udzielający. W praktyce przyjmuje się, że rękojmia za wady rzeczy sprzedanej zapewnia minimum ochrony interesów kupującego. Natomiast dodatkową formę zabezpieczenia interesów kupującego stanowi gwarancja jakości. Z przepisów prawa cywilnego wynika, że podstawową funkcją gwarancji jest zapewnienie uprawnionemu z gwarancji niewadliwego korzystania z rzeczy sprzedanej przez określony czas. W praktyce oznacza to, że gwarant na podstawie udzielonej gwarancji bierze na siebie tylko część ryzyka wadliwości rzeczy - ściśle określoną w dokumencie gwarancji. Ma on przy tym obowiązek naprawienia rzeczy, o ile taka naprawa jest możliwa. Oznacza to, że w omawianym przypadku o ocenie tego, czy odmowa uznania gwarancji była prawidłowa, rozstrzygnie treść dokumentu wystawionego przez gwaranta. W praktyce jednak większość udzielanych gwarancji nie chroni kupujących przed naprawą uszkodzonej rzeczy, w przypadku gdy do ich powstania przyczynili się sami użytkownicy. Gdy jednak nie zgadza się z oceną dokonaną przez serwis, może wezwać go w formie pisemnej do wykonania obowiązków wynikających z gwarancji. Gdy mimo to naprawa nie zostanie przeprowadzona, sprawę możemy skierować do sądu.

Podstawa prawna

Art. 13 ustawy z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 141, poz. 1176 z późn. zm.).

Czy deweloper zawsze odpowiada za wady

@RY1@i02/2012/063/i02.2012.063.18300150f.810.jpg@RY2@

Uprawnienia z tytułu rękojmi dla budynków wygasają po 3 latach. Termin ten należy liczyć - zgodnie z treścią przepisu - od dnia wydania rzeczy kupującemu. W przypadku lokali za termin wydania rzeczy kupującemu będący jednocześnie terminem rozpoczęcia biegu 3-letniego terminu na dochodzenie przez kupującego swych roszczeń z tytułu rękojmi za wady lokalu i wady w częściach wspólnych nieruchomości uznaje się dzień, w którym w danym budynku powstała z mocy prawa wspólnota mieszkaniowa, a więc moment podpisania pierwszego aktu notarialnego. W literaturze przedmiotu można także spotkać stanowiska, zgodnie z którymi przedawnienie roszczeń z tytułu rękojmi za wady lokalu oraz części wspólnych nieruchomości biegnie dla każdego właściciela lokalu odrębnie, w zależności od tego, kiedy tej konkretnej osobie wydano lokal, dla ujednolicenia stanowiska przyjąć jednak można, że najwcześniejszą datą początkową biegu tego terminu będzie data zawarcia pierwszej umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży, od tego zatem momentu należy liczyć 3-letni termin na zgłoszenie wad w częściach wspólnych budynku.

Podstawa prawna

Art. 556 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy można zareklamować towar z niepełną gwarancją

@RY1@i02/2012/063/i02.2012.063.18300150f.811.jpg@RY2@

Sposób dochodzenia należnych praw zależy od tego, czy odtwarzacz DVD został kupiony przez osobę fizyczną, czy przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą. W pierwszym przypadku odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, w drugim postanowienia kodeksu cywilnego.

Jeżeli zakupu dokonała osoba fizyczna, to sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jedynie w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu. Równocześnie termin ten biegnie na nowo w razie wymiany towaru. Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana, strony mogą ten termin skrócić, jednakże nie krócej niż jeden rok. Inne zasady dotyczą reklamowania towaru przez przedsiębiorcę. Może on zareklamować wadę w terminie roku od dnia zakupu, jednocześnie musi przy tym poinformować sprzedającego niezwłocznie po jej wykryciu. Jeżeli rzecz sprzedana ma wady, kupujący może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny. Z uprawnienia takiego nie można skorzystać, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana, chyba że wady są nieistotne. W przypadku sprzedaży konsumenckiej należy jednak pamiętać, że udzielenie kupującemu gwarancji następuje bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnoszących się do towaru konsumpcyjnego. To ono w praktyce określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w tym oświadczeniu. Równocześnie sprzedawca udzielający gwarancji wydaje kupującemu wraz z towarem dokument gwarancyjny. Powinien on także sprawdzić zgodność znajdujących się na towarze oznaczeń z danymi zawartymi w dokumencie gwarancyjnym oraz stan plomb i innych umieszczonych na towarze zabezpieczeń. W samym dokumencie gwarancyjnym należy zamieścić podstawowe dane potrzebne do dochodzenia roszczeń z gwarancji, w tym w szczególności nazwę i adres gwaranta lub jego przedstawiciela w Rzeczypospolitej Polskiej, czas trwania i terytorialny zasięg ochrony gwarancyjnej. Ponadto powinno być w nim zawarte stwierdzenie, że gwarancja na sprzedany towar konsumpcyjny nie wyłącza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z niezgodności towaru z umową. Niemniej jednak od 3 marca 2011 r. kupujący nie traci uprawnień wynikających z gwarancji również wówczas, gdy sprzedawca wydający dokument gwarancyjny razem z towarem nie sprawdził zgodności znajdujących się na towarze oznaczeń z danymi, które zostały zawarte w dokumencie gwarancyjnym oraz stanu plomb i innych zabezpieczeń umieszczonych na towarze. Uchybienia sprzedawcy nie mają bowiem wpływu na ważność gwarancji i konsument może dochodzić uprawnień, które z niej wynikają.

Podstawa prawna

Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 141, poz. 1176 z późn. zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy mogę żądać zwrotu środków za wymianę części

Podczas użytkowania pojazdu mogą się pojawić różnego rodzaju usterki, które są związane z normalną eksploatacją auta. Może to być na przykład zużycie klocków hamulcowych czy amortyzatorów. W przypadku gdy zaistniała awaria wynika z normalnego użytkowania, sprzedający nie jest za nią odpowiedzialny. Inaczej jest w przypadku, gdy usterka dotyczy elementu, który w normalnych okolicznościach powinien działać, np. układ hamulcowy czy światła. Kupujący może wtedy dochodzić roszczeń na podstawie przepisów o rękojmi lub gwarancji. Zgodnie z przepisami sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli sprzedany samochód ma wadę zmniejszającą jego wartość lub użyteczność. Będzie tak także, jeżeli rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił on kupującego. Podobnie będzie w sytuacji, gdy auto zostało wydane kupującemu w stanie niezupełnym. Należy jednak pamiętać, że sprzedawca nie odpowiada za wady nieistotne (spaloną żarówkę). Przy ocenie cechy istotności wady trzeba zwrócić uwagę na odpowiednie oczekiwania nabywcy samochodu związane z jego funkcjonowaniem, a nie tylko zobiektywizowany stan techniczny samochodu w postaci jego niezdatności do zwykłego użytku lub bez wartości w znaczeniu funkcjonalnym.

Podstawa prawna

Art. 556 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy za niewykryte usterki odpowiada sprzedający

Osoba, która zdecydowała się na zakup używanego auta, powinna pamiętać, że odpowiedzialność jego poprzedniego właściciela jest uzależniona od tego, czy nabywca wiedział o istniejących wadach w momencie zawierania umowy sprzedaży. Jeśli sprzedawca dopełnił swoich obowiązków i poinformował o istniejących usterkach lub wykrył je sam nabywca, to nie może on później domagać się zwrotu części ceny. Z tych względów tak ważne jest podczas zakupu używanego auta sprawdzenie jego stanu technicznego.

Należy również pamiętać, że kupujący nie ma obowiązku sprawdzenia samochodu przed zakupem, tak więc osoby, które sprzedały niesprawne auto, nie mogą tłumaczyć nabywcy, że widział, co kupuje. Do zwolnienia sprzedawcy od odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady nie wystarczy, że kupujący mógł - przy dołożeniu należytej staranności - wadę zauważyć. Przyjmuje się bowiem, że sprzedawca odpowiada także za wady, jeśli nie były kupującemu znane.

Podstawa prawna

Art. 556 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Łukasz Sobiech

dgp@ifnor.pl