Jak uniknąć zarzutu popełnienia plagiatu przy tworzeniu prezentacji lub analizy

Co do zasady korzystanie z cudzego utworu wymaga zgody osoby uprawnionej z tytułu autorskich praw majątkowych do danego utworu, tj. np. uzyskania licencji. Zgoda taka nie jest jednak wymagana w ramach prawa cytatu.

By uniknąć zarzutu plagiatu, powinny być jednak spełnione wszystkie poniższe warunki. Po pierwsze cytować można fragment rozpowszechnionego utworu lub drobny utwór w całości. Brak jest ustawowej definicji pojęcia "drobny utwór". W orzeczeniu Sądu Najwyższego z 23 listopada 2004 r., sygn. I CK 232/04, dopuszczone zostało przytoczenie cudzego utworu nawet w całości, przy czym cytowany utwór musi pozostawać w takiej proporcji do wkładu twórczości własnej, aby nie było wątpliwości co do tego, że powstało własne dzieło. Nie chodzi jednak o rozmiar przytaczanego we własnym dziele utworu, lecz o ich wzajemne relacje i cel. Ponadto cytatem można się posłużyć jedynie w zakresie uzasadnionym wyjaśnianiem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości (np. parodia, pastisz). Niedozwolona jest jakakolwiek zmiana cytowanego fragmentu. W praktyce dopuszcza się jednak wykorzystanie cudzego utworu w formie tłumaczonej. Cytat jest dopuszczalny tylko w utworze stanowiącym samoistną całość. Co więcej, każdorazowo należy wskazać imię i nazwisko autora oraz źródło cytwanego utworu. Powołanie źródła jedynie w spisie literatury nie wystarczy.

Porad udzielała mec. Joanna Sapieżko-Samordak

radca prawny z Kancelarii White & Case

Podstawa prawna

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.).