Fałszywa deklaracja nie daje ochrony

Od 11 lutego 2012 r.obowiązuje ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 nr 205, poz. 1210 - dalej: ustawa).

Ustawodawca niniejszą nowelizacją postanowił uporządkować i doprecyzować pewne pojęcia, które do tej pory pozostawiały wiele wątpliwości. Już w pierwszych postanowieniach ustawy znajduje się zmiana definicji pojazdu historycznego, która to zostaje zmodyfikowana poprzez dookreślenie, że jest to pojazd mechaniczny. Na pierwszy rzut oka jest to zabieg kosmetyczny, lecz należy te zmianę rozpatrywać jako pozytywną próbę zachowania spójności systemu prawa, bowiem dotychczasowe przepisy mogły błędnie sugerować, że pojazd historyczny należy do odrębnej kategorii niż pojazd mechaniczny.

Ważną regulacją jest również przepis dotyczący fałszywej deklaracji ryzyka, czyli sytuacji, gdy ubezpieczający nie podał zakładowi ubezpieczeń znanych sobie okoliczności, o które zakład ubezpieczeń zapytywał przed zawarciem umowy ubezpieczenia obowiązkowego i które pociągają za sobą istotną zmianę prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego. Artykuł 815 par. 3 k.c. stanowi, że za informacje zatajane przed zakładem ubezpieczeń nie ponosi on ryzyka. Jednak jak wskazuje ustawodawca, taka regulacja na gruncie ubezpieczeń obowiązkowych nie może zasługiwać na aprobatę. W tym kontekście nie dziwi więc dodanie do ustawy o obowiązkowym ubezpieczeniu art. 8a, który wskazuje, że w sytuacji złożenia fałszywej deklaracji ryzyka zakład ubezpieczeń ma prawo żądać odpowiedniej zmiany wysokości składki ubezpieczeniowej z uwzględnieniem zwiększenia prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego wskutek okoliczności niepodanych do jego wiadomości.

Wreszcie dzięki nowelizacji zostanie zmieniona obecna treść art. 34 ust. 1 ustawy o obowiązkowym ubezpieczeniu, z którego dotychczas wynikało, że śmierć i pozostałe określone zdarzenia są następstwem szkody wyrządzonej w związku z ruchem pojazdu mechanicznego. W rzeczywistości jest odwrotnie, czyli szkoda jest następstwem śmierci i innych zdarzeń. Zmianie ulega również ust. 2 omawianego przepisu, gdzie dookreślony zostaje katalog czynności, w wyniku których może powstać szkoda traktowana na równi ze szkodą powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego.

Wątpliwości rozwiewa również nowe brzemiennie art. 37, w którym dodano ust. 4 dotyczący odpowiedzialności za szkody powstałe w przez złączone pojazdy w celu holowania. Nowa wersja przepisu jasno rozstrzyga, że ubezpieczeniem OC posiadacza pojazdu mechanicznego nie jest objęta odpowiedzialność za szkody wyrządzone w związku z ruchem pojazdu ciągnącego lub holującego - w przyczepie lub pojeździe holowanym - a także przyczepy lub pojazdu holowanego - w pojeździe ciągnącym lub holującym.

Na uwagę zasługuje również wykreślenie art. 42 ustawy o ubezpieczeniu obowiązkowym, który stanowił, że zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia przysługuje za każdy pełny miesiąc niewykorzystanego ubezpieczenia. Tak sformułowana treść przepisu ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, stała w sprzeczności z dyspozycją art. 813 par. 1 k.c., który stanowi, że w przypadku wygaśnięcia stosunku ubezpieczenia przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, ubezpieczającemu przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej. W skutek wykreślenia art. 42 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, do zwrotu składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia stosuje się bardziej korzystne postanowienia kodeksu cywilnego.

@RY1@i02/2012/031/i02.2012.031.21500020d.802.jpg@RY2@

Agnieszka Janowska, radca prawny i dyrektor departamentu prawa pracy w TGC Corporate Lawyers

Agnieszka Janowska

radca prawny i dyrektor departamentu prawa pracy w TGC Corporate Lawyers