Jak dzielony jest majątek po rozwodzie

Kilka lat temu czytelniczka rozwiodła się z mężem. Teraz chcą podzielić wspólny majątek. W jego skład wchodzą nieruchomości, w tym działki budowlane. Grunty te uzyskały taki status po rozwiązaniu małżeństwa, a tym samym zmieniła się ich wartość. Czytelniczka chce wiedzieć, czy przy podziale majątku będzie brana pod uwagę wartość tych działek z chwili orzekania rozwodu, czy podziału majątku.

W przypadku podziału majątku po rozwodzie małżonków o jego stanie decyduje chwila ustania małżeństwa, a o wartości - chwila dokonywania podziału, czyli orzekania o tym podziale. Taką interpretację przepisów potwierdza również orzecznictwo Sądu Najwyższego - postanowienie z 6 maja 2011 r. II CSK 495/2010 (LexPolonica nr 2578263). Z tych względów może się zdarzyć, że status majątku oraz jego wartość będą inne w chwili orzeczenia rozwodu, a inne w chwili jego podziału.

Przy podziale majątku w każdej z sytuacji - czy jest to wspólność małżonków, czy wspólność spadkobierców (staje się ona współwłasnością w częściach ułamkowych) - bierze się przy dokonywaniu podziału stan majątku z chwili ustania tej współwłasności, a wartość majątku ocenia się według chwili orzekania o podziale. Takie rozwiązanie umożliwia nawet pomimo upływu znacznego czasu między stanem istniejącym w chwili ustawania wspólności a dokonywaniem podziału majątku wyeliminowanie sytuacji mogących chociażby tylko potencjalnie krzywdzić jednego z małżonków. Ma to szczególnie znaczenie, gdy pomiędzy stanem przed podziałem a chwilą orzekania o nim dochodzi do istotnych zmian w wartości majątku. Bez wątpienia zmiana statusu nieruchomości z gruntu rolnego na działki budowlane wpływa na ich wartość. Podobnie należałoby ocenić sytuację odwrotną, to znaczy, gdyby grunt budowlany z jakichś powodów został przekształcony w nieruchomość o znacznie mniejszej wartości (np. wywłaszczony pod drogę). W takim przypadku wartość majątku należałoby odnieść do stanu gruntu z dnia ustania wspólności, ale z uwzględnieniem zmian prawnych dotyczących wszystkich współwłaścicieli. Przyjęcie innych rozwiązań w przedstawionych wariantach doprowadziłoby do niesprawiedliwych rezultatów. Natomiast chwila ustania wspólności jest miarodajna dla określenia przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego. Z tych względów o rozstrzygnięciach co do dzielonego majątku decydują we wszystkich sprawach działowych, a więc i przy podziale majątku wspólnego małżeńskiego, okoliczności i dowody występujące w chwili podziału.

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1035 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 46 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).