Brak tytułu wykonalności uniemożliwi bezprawną egzekucję

Nawet jeśli dłużnik spłaci zobowiązanie i postępowanie egzekucyjne wobec niego zostanie umorzone, może domagać się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego. W ten sposób nie zostanie on po raz kolejny wykorzystany przez wierzyciela - orzekł Sąd Okręgowy w Legnicy.

Spółka przegrała dwie sprawy sądowe z osobą fizyczną. Zasądzono od niej koszty sądowe - w jednej ze spraw ponad 3 tys. zł, w drugiej prawie 2 tys. zł. Spółka nie spieszyła się z uregulowaniem tych zobowiązań. W maju i czerwcu 2011 r. spłaciła jednak wszystkie długi wobec wierzyciela. Mimo tego we wrześniu złożył on wniosek o egzekucję należności. Komornik wszczął postępowanie, ale gdy przedstawiono mu dowody na spłacenie zobowiązań, postanowił je umorzyć. Tytuły wykonawcze zwrócił zaś wierzycielowi.

Spółka obawiała się, że ten może zgłosić się do kolejnego komornika i jeszcze raz próbować egzekucji długu, mimo że został on już spłacony. Dlatego też na podstawie art. 840 kodeksu postępowania cywilnego wniosła pozew o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności.

Sąd Rejonowy w Lublinie oddalił powództwo uznając, że skoro postępowanie egzekucyjne zostało już umorzone, to nie ma podstaw do wnioskowanych działań. Po wniesieniu apelacji sprawa trafiła do legnickiego SO, a ten doszedł do odmiennych wniosków.

Zdaniem składu orzekającego sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skoro postępowanie egzekucyjne nie jest prowadzone, to brak jest podstaw do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.

- Powszechnie w doktrynie i orzecznictwie przyjmowany jest bowiem pogląd, że powództwo opozycyjne może być wytoczone nie tylko w toku postępowanie egzekucyjnego czy też po jego wszczęciu, ale również przed wszczęciem. Dopuszczalne jest także takie działanie po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, jeżeli egzekwowane świadczenie nie w pełni zostało zaspokojone - podkreślił w uzasadnieniu wyroku sędzia Robert Figurski, przewodniczący składu.

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że wytoczenie powództwa z art. 840 k.p.c. jest niedopuszczalne, jeśli wykonalność tytułu wykonawczego wygasła wskutek uregulowania całego świadczenia nim objętego (m.in. wyrok z 14 maja 2010 r., sygn. akt CSK 592/09).

- Użycie słowa "wyegzekwowane" świadczy o tym, że chodzi o przymusowe zaspokojenie roszczeń na drodze egzekucji, albowiem w takim przypadku na tytule wykonawczym komornik czyni wzmiankę o jego wykonaniu. Dopóki zatem istnieje potencjalna możliwość wykonania tytułu wykonawczego, dopóty powództwo przeciwegzekucyjne może być skutecznie realizowane - zaznaczył sędzia.

Zwrócił przy tym uwagę, że w tej sprawie, pomimo otrzymania pieniędzy, wierzyciel wciąż dysponuje tytułem wykonawczym, na którym brak jest wzmianki o jego wykonaniu. A to oznacza, że w każdej chwili może go znów skierować do postępowania egzekucyjnego. Dlatego też sąd postanowił pozbawić obydwa tytuły wykonawcze wykonalności.

Sławomir Wikariak

slawomir.wikariak@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy, sygn. akt II Ca 107/13.