Co ma rolnik do przedsiębiorcy

Od czasu do czasu wraca jak bumerang dyskusja nad zasadami ubezpieczenia społecznego rolników. Jednym z koronnych argumentów zwolenników włączenia ich do ogólnego systemu świadczeń realizowanych przez ZUS jest wskazanie, że rozmiary i zakres działalności rolnej niejednokrotnie nie różnią się zbytnio od działalności gospodarczej. Na kanwie powyższego problemu warto jednak zwrócić uwagę na inny aspekt poruszonego zagadnienia.

Zgodnie bowiem z ogólnym brzmieniem art. 355 par. 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej: k.c.), należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej ostatniej. Co znamienne, kodeks cywilny nie definiuje działalności gospodarczej, choć terminem tym - niejednokroć - się posługuje. Na potrzeby dalszych rozważań zaakceptowany zostanie wobec tego pogląd wyrażany przez część doktryny, iż ogólnosystemowej definicji przedmiotowego pojęcia upatrywać można w tej zamieszczonej w art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 z późn. zm., dalej: u.s.d.g.). Działalnością gospodarczą będzie więc zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W omawianej materii zwrócić trzeba uwagę, iż zgodnie z art. 3 u.s.d.g. jej przepisów nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów. Sposób sformułowania cytowanego przepisu zdaje się uprawniać tezę, iż aktywność w nim opisana nie tyle nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 2 u.s.d.g., ile raczej - będąc przejawem działalności gospodarczej - spotyka się po prostu z preferencjami ze strony prawodawcy. Polegają one właśnie na wyłączeniu wobec części rolników obowiązków, które z mocy u.s.d.g. spoczywają na podmiotach prowadzących działalność gospodarczą.

Jeśli jednak uznać powyższe wnioskowanie za słuszne, przyjąć można, że m.in. działalność wytwórcza w rolnictwie mogłaby być z powodzeniem traktowana jako gospodarcza w rozumieniu art. 355 par. 2 k.c., pociągając tym samym za sobą określone konsekwencje co do oczekiwanego od prowadzącego ją rolnika poziomu staranności.

Dodatkowego wsparcia dla takiej tezy upatrywać można było de lege derogata w brzmieniu art. 479² par. 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm., dalej: k.p.c.). Jeśliby bowiem działalność wytwórcza osób fizycznych w rolnictwie z założenia nie była działalnością gospodarczą, nie mogłaby podlegać rozpoznaniu w ramach postępowania odrębnego w sprawach gospodarczych niejako ze swej istoty, jako niespełniająca wymogów z dawnego art. 479¹ k.p.c. Racjonalny prawodawca po to więc właśnie wprowadził do ustawy procesowej art. 479² par. 2, by wyłączyć te sprawy spod zakresu spraw gospodarczych, do którego w innym wypadku mogłyby się kwalifikować. Skoro zaś tak, to uprawnionym wydaje się wniosek, iż - oczywiście po spełnieniu wymogów z art. 2 u.s.d.g. - również wobec rolników można by stosować standard wskazany w art. 355 par. 2 k.c.

Przyjąć można, że m.in. działalność wytwórcza w rolnictwie mogłaby być z powodzeniem traktowana jako gospodarcza w rozumieniu art. 355 par. 2 k.c.

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.21500020a.802.jpg@RY2@

dr Jacek Kołacz, ekspert prawa gospodarczego

dr Jacek Kołacz

ekspert prawa gospodarczego