Dziennik Gazeta Prawana logo

O szkodzie decyduje termin płatności czynszu

26 czerwca 2009

Zdarza się, że właściciele nieruchomości nie mogą korzystać z nieruchomości i czerpać z niej pożytków (np. wynajmować) z powodu ostatecznych decyzji, które następnie zostaną uznane za bezprawne. Przysługuje im roszczenie o odszkodowanie za szkodę. Trzeba wskazać moment jej powstania, aby prawidłowo określić utracone korzyści.

Prawnicy nie są zgodni, kiedy powstaje szkoda w wyniku wydania niezgodnej z prawem ostatecznej decyzji.

Przyjmuje się, że szkoda w postaci utraconych korzyści powstaje równocześnie ze szkodą rzeczywistą, a więc z chwilą wydania decyzji. Później zwiększają się jedynie jej rozmiary. Inne stanowisko przyjmowało za moment powstania takiej szkody chwilę, w której doszło do realnej utraty określonej korzyści. Był to więc moment, w którym w majątku poszkodowanego nie doszło do spodziewanego przysporzenia, a którego uzyskania w tym czasie mógł on realnie oczekiwać w normalnym toku zdarzeń.

Sąd Najwyższy w uchwale z 5 grudnia 2008 r. uznał, że szkoda w postaci utraconych korzyści z tytułu czynszu najmu spowodowana wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej (która została uznana za nieważną) powstaje w chwili niemożności uzyskania czynszu w terminie płatności. W uzasadnieniu sąd stwierdził, że nie da się skutecznie bronić zasady jedności szkody wyrażającej się w stwierdzeniu, że zdarzenie deliktowe zawsze wyrządza tylko jedną szkodę, która może się składać z wielu uszczerbków. Oba pojęcia są traktowane w języku polskim jako synonimy. Wielość szkód może składać się na tzw. szkodę obrachunkową, która w sensie obliczeniowym może łącznie obejmować kilka szkód o różnej cywilnoprawnej postaci (szkody rzeczywistej oraz szkody w postaci utraconych korzyści) albo tylko jedną z nich.

Szkoda w postaci utraconych korzyści z tytułu nieuzyskanego czynszu jest funkcjonalnie i skutkowo związana ze zdarzeniem wyrządzającym szkodę rzeczywistą. Może powstać w późniejszym czasie w stosunku do chwili powstania szkody rzeczywistej albo nawet nie powstać w ogóle. Ostatnim granicznym momentem czasowym, wyłączającym możliwość późniejszego powstania szkody w postaci utraconych korzyści z rzeczy, będzie naprawienie szkody rzeczywistej poprzez naprawienie szkody, restytucję naturalną albo zapłatę odszkodowania. Po wystąpieniu któregokolwiek spośród tych zdarzeń nie może już nastąpić utrata w tym okresie korzyści, rozumiana jako postać szkody będącej następstwem bezprawnego pozbawienia możliwości korzystania z rzeczy.

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

● wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

● wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

● dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

● została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

● była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

● w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

● zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.