Jak uniknąć arbitrażu

Właścicielka wszystkich udziałów w spółce z o.o. ma kłopot z opcjami, co do których upływa właśnie termin zapadalności. Konieczne będzie złożenie wniosku o upadłość likwidacyjną. Czytelniczka planuje też złożyć pozew o rozwiązanie umów opcyjnych lub o zmianę ich warunków. Chce jednak uniknąć procesu przed sądem polubownym przy Związku Banków Polskich.

- Czy mam na to szansę - pyta pani Joanna z Gorzowa Wielkopolskiego.

Oczywiście słuszna wydaje się obawa, że arbitrzy mogą okazać się nie w pełni obiektywni, ponieważ - jak wynika z regulaminu sądu polubownego przy Związku Banków Polskich - ich listę prowadzi sekretariat tego sądu. Sekretarza zaś (kierującego sekretariatem), podobnie jak całe władze tego sądu, powołuje i odwołuje zarząd ZBP. Lepiej więc złożyć pozew w sądzie powszechnym - jeszcze przed rozpoczęciem procedury likwidacyjnej. Gdyby jednak sąd chciał się uznać za niewłaściwy z powodu klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie ramowej z bankiem, to trzeba użyć argumentu, że - zgodnie z zasadą niedyskryminacji - w postępowaniu przed sądem polubownym strony powinny być traktowane równoprawnie. Tu natomiast mogą być faworyzowane interesy banków. Poza tym samo narzucenie zapisu na sąd polubowny w umowie adhezyjnej (której warunki musiałaby pani albo zaakceptować, albo do umowy z bankiem nie przystąpić) i poddanie pani sporów z bankiem rozstrzygnięciom ciała stworzonego przez jego branżowe zrzeszenie także godzi w zasadę równości. Gdyby jednak sąd powszechny nie wziął tego pod uwagę i nie uznał klauzuli arbitrażowej za nieważną, to niestety spółka będzie musiała przejść ewentualny proces przed sądem polubownym. W takim przypadku proszę starać się powołać własnych arbitrów, spoza listy sądu. Jeśli i ten skład wyda orzeczenie sprzeczne z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego (co jednak wydaje się mało prawdopodobne), to będzie pani mogła złożyć skargę o uchylenie takiego wyroku.