Korytarze przesyłowe przyspieszą inwestycje

● Sąd, ustalając opłaty za służebność, uwzględni wynagrodzenia umowne

● Służebność przesyłu powstanie też w drodze decyzji administracyjnej

Przewody telekomunikacyjne, wieże i maszty, a także urządzenia trakcji tramwajowej lub trolejbusowej nie będą stanowić części składowych nieruchomości, przez które przebiegają. Będą traktowane jak część przedsiębiorstwa, z chwilą gdy przedsiębiorca przyłączył je w sposób trwały do swojej sieci. Taką zmianę przewiduje projekt zmian w kodeksie cywilnym opracowany przez resort sprawiedliwości. Wczoraj przepisy zaakceptował rząd. Zmiany są ważne dla branż telekomunikacyjnej, wodociągowej, ciepłowniczej, gazowej, dostawców energii elektrycznej oraz branży transportu kolejowego i tramwajowego.

- Proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości zmiany w kodeksie cywilnym są niezwykle istotne dla branży górnictwa naftowego i gazownictwa. Generalne zmiany w kodeksie cywilnym zostały pozytywnie ocenione przez branżę gazowniczą. Jednak z ubolewaniem stwierdzamy, że większość zgłoszonych przez nas uwag nie została uwzględniona - wskazuje Agnieszka Rudzka z Izby Gospodarczej Gazownictwa.

Dziś nie wiadomo dokładnie, komu przysługuje prawo do urządzeń zlokalizowanych na cudzych gruntach, tj. studzienek, torów tramwajowych czy masztów. W projekcie rozstrzygnięto, że z chwilą gdy przedsiębiorca przyłączy je w sposób trwały do swojej sieci, urządzenia te będą traktowane jak część przedsiębiorstwa.

Jeżeli koszty budowy urządzeń przesyłowych poniósł przedsiębiorca, to urządzenia te stanowią jego własność, także po trwałym połączeniu z cudzą nieruchomością, a przed wejściem w skład przedsiębiorstwa. Jeżeli koszty budowy urządzeń przesyłowych poniósł właściciel nieruchomości, z którą trwale je połączono, może on żądać, aby przedsiębiorca nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, jeśli urządzenia te weszły w skład przedsiębiorstwa. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca.

Doprecyzowane zostaną także przepisy o służebności przesyłu. Sąd, ustalając wynagrodzenie, będzie musiał uwzględnić wysokość wynagrodzeń ustalanych w drodze umowy za podobne obciążenia w zbliżonych okolicznościach, a w ich braku - obniżenie użyteczności lub wartości obciążonej nieruchomości.

- Dziś przedsiębiorca, który zamierza wybudować urządzenia przesyłowe lub którego własność stanowią te urządzenia, i właściciel nieruchomości mogą zawrzeć umowę o ustanowieniu służebności przesyłu. Gdy strony nie dojdą do porozumienia, przedsiębiorca może żądać ustanowienia służebności przesyłu przez sąd za odpowiednim wynagrodzeniem - mówi sędzia Alicja Szkotnicka z departamentu legislacyjno-prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości.

Nowe regulacje o służebności przesyłu proponuje także Ministerstwo Gospodarki w projekcie o korytarzach przesyłowych. Teraz trafiły one do konsultacji resortowych. Popiera je wielu przedsiębiorców.

- Przepisy o korytarzach przesyłowych nie kolidują z przepisami opracowanymi przez resort sprawiedliwości. W istocie Ministerstwo Gospodarki proponuje wprowadzenie przepisów kreujących nowe źródło stosunku cywilnoprawnego, jakim jest służebność przesyłu. Z mocy prawa służebnością przesyłu byłyby obciążone te nieruchomości, przez które przechodziłby korytarz przesyłowy - wyjaśnia sędzia Alicja Szkotnicka.

Służebność przesyłu byłaby więc powiązana z decyzją administracyjną o ustanowieniu korytarza przesyłowego. W ten sposób powstałoby kolejne źródło służebności przesyłu obok źródeł dotychczasowych - umowy oraz orzeczenia sądu.

- Upływ czasu i kolejne projekty dotyczące służebności przesyłu, np. będący aktualnie w Sejmie projekt zmian w ustawie o lasach, a przede wszystkim projekt Ministerstwa Gospodarki o korytarzach przesyłowych, uzasadniają opinię, że ustawodawca nie jest konsekwentny w regulowaniu tego problemu, a wręcz może pogłębić istniejącą niespójność prawną - wskazuje Agnieszka Rudzka z Izby Gospodarczej Gazownictwa.

@RY1@i02/2010/214/i02.2010.214.183.010a.001.jpg@RY2@

Zmiany w służebności przesyłu

Ewa Ivanova

ewa.ivanova@infor.pl

@RY1@i02/2010/214/i02.2010.214.183.010a.002.jpg@RY2@

Jacek Szymczak, prezes zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie

Bardzo duży procent sieci ciepłowniczych ma nieuregulowany stan prawny, również z powodu braku możliwości udokumentowania w aktualnym stanie prawnym legalności przebiegu sieci przez nieruchomości różnych właścicieli. Niezależnie od zaszłości bardzo często poważnym problemem jest również realizacja obecnie nowych inwestycji, gdzie uzgodnienia umów z właścicielami zawsze są bardzo trudne, a często nieracjonalnie kosztowne. Często również przedsiębiorstwa mają realne kłopoty z wejściem na teren nieruchomości, by usunąć awarię czy zrealizować modernizację sieci.

Zmiany te idą w dobrym kierunku, ale nie rozwiązują kilku problemów. W przypadku braku porozumienia stron ustanowienie służebności przesyłu odbywa się na podstawie orzeczenia sądowego. Mamy zatem do czynienia z bardzo długim postępowaniem. Nie jest również jednoznacznie określone "odpowiednie wynagrodzenie" za ustanowienie służebności, co w praktyce dodatkowo komplikuje całe postępowanie. Kompleksowe rozwiązanie wymaga odrębnej ustawy i bardzo dobrze się stało, że właśnie w tych dniach Ministerstwo Gospodarki skierowało do konsultacji społecznych projekt ustawy o korytarzach przesyłowych. Projekt zakłada systemowe uregulowania dla technicznej infrastruktury liniowej w zakresie zaszłości, nowych inwestycji oraz stosownych odszkodowań.

Proponowana zmiana nie rozstrzyga wątpliwości powstałych w związku ze statusem prawno rzeczowym urządzeń przesyłowych w orzecznictwie i piśmiennictwie. "Wejście w skład przedsiębiorstwa" urządzeń przesyłowych, gdy przedsiębiorca przyłączył je w sposób trwały do sieci, nie przesądza o tytule prawnym do tych urządzeń. Oznacza to, że nadal o tytule prawnym, jaki będzie przysługiwał przedsiębiorcy przesyłowemu, zadecyduje umowa stron, a jeżeli do niej nie dojdzie, to przedsiębiorca będzie jedynie posiadaczem urządzeń przesyłowych.

Ewa Ivanova