Bank może dochodzić wierzytelności od spadkobierców

W praktyce często zdarza się, że zmarły poza majątkiem pozostawia również różne zobowiązania, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów czy pożyczek. Bez wątpienia wskazane czynności mieszczą się w tzw. katalogu czynności bankowych wymienionych wprost w prawie bankowym. W takiej sytuacji zgodnie z przepisami na podstawie ksiąg banków lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności bankowych banki mogą wystawiać bankowe tytuły egzekucyjne. W dokumencie tym musi być oznaczony przede wszystkim bank, który go wystawił i na rzecz którego egzekucja ma być prowadzona. Dodatkowo muszą się w nim znaleźć informacje dotyczące dłużnika zobowiązanego do zapłaty, wysokość zobowiązań wraz z odsetkami i terminami ich płatności, data wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, jak również oznaczenie czynności bankowej, z której wynikają dochodzone roszczenia, oraz wzmianka o ich wymagalności. Bankowy tytuł egzekucyjny należy opatrzyć pieczęcią banku wystawiającego tytuł oraz podpisami osób uprawnionych do działania w imieniu banku.

Dokument spełniający powyżej wskazane wymagania formalne może być podstawą egzekucji prowadzonej według przepisów kodeksu postępowania cywilnego po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności. Jest on skuteczny wyłącznie przeciwko osobie, która bezpośrednio z bankiem dokonywała czynności bankowej albo jest dłużnikiem banku z tytułu zabezpieczenia wierzytelności wynikającej z takiej czynności i złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Dodatkowo egzekucja jest możliwa, gdy roszczenie objęte tytułem wynika bezpośrednio z tej czynności bankowej lub jej zabezpieczenia. Omawiane oświadczenie powinno określać kwotę zadłużenia, do której bank może wystawić bankowy tytuł egzekucyjny, oraz termin, do którego bank może wystąpić o nadanie temu tytułowi klauzuli wykonalności.

W podjętej ostatnio uchwale Sąd Najwyższy uznał, że interpretacja wskazanych przepisów pozwala przyjąć, że wystawienie bankowego tytułu wykonawczego przeciwko spadkobiercom dłużnika banku jest dopuszczalne. Oznacza to, że w celu wyegzekwowania niespłaconych i wymagalnych zobowiązań bankowych zmarłej osoby nie będzie konieczne przeprowadzenie postępowania przed sądem. Wystarczy wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego, po zaopatrzeniu którego w sądową klauzulę wykonalności możliwe będzie przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego z majątku spadkobiercy.

Łukasz Sobiech

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.).

Uchwała Sądu Najwyższego z 7 maja 2010 r., sygn. akt III CZP 18/10.