Nie zrywa się umowy z powodu zaległych rachunków

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów 28 kwietnia 2010 r. podzielił zdanie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) i uznał za niedozwolone pięć klauzul stosowanych przez jednego z operatorów sieci komórkowej. Pozew w tej sprawie prezes Urzędu wniosła w kwietniu 2009 r. Za niedozwolone uznane zostały klauzule, które stanowią o tym, że operator może, według własnego wyboru, rozwiązać umowę w każdym czasie ze skutkiem natychmiastowym, bez zachowania okresu wypowiedzenia, lub zawiesić świadczenie usług telekomunikacyjnych bez odszkodowania w przypadku nieuregulowania przez abonenta rachunków telekomunikacyjnych.

Zdaniem UOKiK, niedopuszczalne jest rozwiązanie umowy z konsumentem w przypadku zalegania z płatnościami, ze skutkiem natychmiastowym. Przedsiębiorca powinien w takiej sytuacji powiadomić abonenta o zaległościach, np. wysyłając mu wezwanie do zapłaty, wyznaczyć dodatkowy termin na ich uregulowanie. W przypadku dalszych opóźnień zgodnie z umową i prawem może rozwiązać umowę z konsumentem niepłacącym rachunków. Ponadto rozwiązanie kontraktu ze skutkiem natychmiastowym może narażać konsumenta na dotkliwe straty ekonomiczne. Często wiąże się bowiem z obowiązkiem zwrotu ulgi przyznanej wcześniej przez operatora (np. na zakup telefonu). Konsument może więc nagle - bez wcześniejszego powiadomienia - zostać obciążony koniecznością zwrotu świadczeń, często o dużej wartości.

Operator stosował też inne niedozwolone klauzule. Wśród nich znajdowało się zastrzeżenie, zgodnie z którym operator może, według własnego wyboru, rozwiązać umowę w każdym czasie ze skutkiem natychmiastowym, bez zachowania okresu wypowiedzenia, lub zawiesić świadczenie usług bez odszkodowania w przypadku działania na jego szkodę lub korzystania z usług niezgodnie z prawem lub umową. W tym przypadku operator zbyt ogólnie określił okoliczności, w jakich może ukarać konsumenta zaprzestaniem lub zawieszeniem świadczenia usług.

Pojęcia takie jak: działanie na szkodę operatora lub korzystanie z usług niezgodnie z umową są nieprecyzyjne i nie pozwalają abonentom na ocenę, w jakich okolicznościach może nastąpić rozwiązanie umowy. Dodatkowo natychmiastowy skutek zaprzestania świadczeń ze strony operatora powoduje, że konsument nie ma możliwości zaprzestania zakwestionowanych działań. Skierowanie pozwu do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów było efektem kontroli wzorców umów operatorów telefonii komórkowej przeprowadzonej przez UOKiK na początku 2009 roku.

Adam Makosz

Ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. nr 50, poz. 331 z późn. zm.).