Prawo do urządzeń przesyłowych

Do ponad 90 proc. działek, na których znajdują się urządzenia przesyłowe, nie ma uregulowanego dostępu - wynika z szacunków Ministerstwa Gospodarki. Oznacza to, że właściciel działki może zabronić wstępu, nawet w celu usunięcia awarii, a przedsiębiorstwo, do którego należy urządzenie przesyłowe, zostanie zmuszone do wszczynania postępowań, aby uzyskać prawo wstępu. Spory dotyczące stanu prawnego urządzeń często uniemożliwiają ich modernizację, a nawet funkcjonowanie i usuwanie awarii.

Pierwsze próby uregulowania statusu prawnego urządzeń przesyłowych zostały podjęte w nowelizacji przepisów kodeksu cywilnego w 2008 roku. Jednak ustawa z 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw nie załatwiła do końca problemu, a stosowanie jej w praktyce wywołuje wątpliwości.

Z uwagi na zróżnicowane i złożone stany faktyczne związane z korzystaniem z urządzeń przesyłowych wątpliwości występują w związku z rozstrzyganiem własności urządzeń, wówczas gdy koszty budowy ponosił: przedsiębiorca, właściciel nieruchomości albo inna osoba. Występujące w praktyce wątpliwości dotyczą przede wszystkim kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, zasad przedawniania roszczeń o przeniesienie własności urządzeń i ustanowienie służebności przesyłu oraz sposobu zaliczania dotychczasowego posiadania służebności do okresu wymaganego do nabycia służebności, przesyłu w drodze zasiedzenia. Pojawiła się też wątpliwość, czy służebność gruntową może ustanowić użytkownik wieczysty na prawie użytkowania wieczystego bądź czy może zostać ustanowiona na jego rzecz. Aby jednoznacznie rozstrzygnąć występujące w praktyce wątpliwości, Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowelizacji kodeksu cywilnego.

Znowelizowane dotychczas przepisy umożliwiły tylko przedsiębiorcom przesyłowym uzyskanie tytułów prawnych do korzystania z tych urządzeń, których koszty budowy sfinansowała osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl