Złożenie oświadczenia woli na piśmie bez aktu notarialnego

Sejm znowelizował kodeks cywilny i uchylił art. 80, który stanowił, że jeżeli osoba niemogąca czytać ma złożyć oświadczenie woli na piśmie, to powinno być ono złożone w formie aktu notarialnego. Uchylenie tego przepisu w praktyce oznacza, że nie będzie już w takich przypadkach wymagana forma aktu notarialnego, a niewidomy i inne osoby niemogące czytać będą zmuszone składać oświadczenie woli tylko wówczas, gdy przepisy szczegółowe stawiają taki wymóg dla ważności konkretnej czynności prawnej.

Uchylony art. 80 k.c. nie został zastąpiony innym przepisem, który wskazywałby inne możliwości składania oświadczeń woli niż forma aktu notarialnego, aby skutecznie chronić interesy tych osób i uniknąć nadużyć oraz nieprawidłowości, a także narażenia ich na zawarcie niekorzystnej umowy w obrocie cywilnoprawnym.

Uchylenie art. 80 k.c. posłowie uzasadnili tym, że interes niewidomego nie wymaga szczególnych środków ochrony, a w dodatku zawsze może skorzystać z pomocy osoby, do której ma zaufanie, albo uchylić się od skutków swojego oświadczenia woli, gdyby zostało złożone pod wpływem błędu. Uznali, że obowiązek złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego przysparza wielu trudności i wymaga ponoszenia dodatkowych niepotrzebnych kosztów oraz poświęcenia więcej czasu na załatwienie sprawy przez osoby niewidome, szczególnie w takiej sytuacji gdy oświadczenie w formie pisemnej muszą składać często. Dotyczy to przede wszystkim przedsiębiorców, którzy w związku z uczestniczeniem w obrocie cywilnoprawnym często składają oświadczenia woli na piśmie. Powołali się także na projekt nowego kodeksu cywilnego opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego, w którym brak jest przepisu zawierającego wymóg złożenia w formie aktu notarialnego oświadczenia woli przez osobę niewidomą, wówczas gdy dla ważności konkretnej czynności potrzebna byłaby forma pisemna.

Art. 1 pkt 1 ustawy z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny. Ustawa została przekazana do Senatu.