Kapitalizacja odsetek

Czytelnik prowadzący jednoosobowo przedsiębiorstwo pożyczył 50 tys. zł od właściciela takiej samej firmy. Przedsiębiorcy wahali się jednak, czy zapisać w umowie, że wierzyciel będzie mógł żądać od dłużnika odsetek od zaległych odsetek, jeżeli ten ostatni nie będzie spłacał należności w wyznaczonym terminie. Panowie uznali za zasadę reguły rządzące zapłatą odsetek w transakcjach handlowych.

Tymczasem niemożliwa jest dowolna kapitalizacja odsetek między stronami, które nie są bankiem w stosunkach umownych niezwiązanych z transakcjami handlowymi.

W stosunkach umownych związanych np. z udzielaniem pożyczek od zaległych odsetek można żądać odsetek dopiero od momentu wytoczenia o nie powództwa. I wtedy możliwość taka nie zależy od uprzedniego porozumienia stron. Wyjątkiem jest też sytuacja, w której już po powstaniu zaległości strony godzą się na doliczenie zaległych odsetek do sumy dłużnej. W przypadku jednak transakcji określonych w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (między przedsiębiorcami i podmiotami prowadzącymi działalność zawodową), Jeżeli dłużnik - w terminie określonym w umowie albo wezwaniu - nie zapłaci należnej kwoty wierzycielowi, który spełnił określone w umowie świadczenie niepieniężne, wierzycielowi przysługują bez odrębnego wezwania odsetki w wysokości odsetek od zaległości podatkowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki za czas od momentu wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty. Co więcej, klauzula umowna wyłączająca lub ograniczająca te uprawnienia jest nieważna. Niedopuszczalne jest jednak (również na gruncie tych przepisów szczególnych) zastrzeganie w umowach odsetek wyższych niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP, czyli wyższych od odsetek maksymalnych (aktualnie 21 proc. w skali roku).

DNJ

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

Ustawa z 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. nr 139, poz. 1323).