Rozdzielność majątkowa między małżonkami także z datą wsteczną

Pani Ewelina z Warszawy zwróciła się do redakcji z pytaniem, kiedy i pod jakimi warunkami można żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd.

- Kto może wystąpić z takim żądaniem i czy sąd może orzec rozdzielność z datą wsteczną - pyta czytelniczka.

Jeżeli w małżeństwie panuje ustrój wspólności majątkowej, trwa on w zasadzie tak długo, jak sam związek - tj. do momentu śmierci jednego z małżonków lub orzeczenia rozwodu. Ustanie wspólności powoduje także sądowe orzeczenie o separacji - wyjaśnia radca prawny Maciej M. Bogucki z Kancelarii Mamiński & Wspólnicy.

Od zasady trwałości majątku wspólnego są jednakże wyjątki.

- Zawarcie umowy majątkowej jest bowiem możliwe także pomiędzy małżonkami. Do tego konieczna jest jednak zgodna wola małżonków - mówi radca prawny Maciej M. Bogucki.

Z ważnych powodów można żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej także przez sąd. Ustawodawca pojęcia "ważne powody" nie zdefiniował, niemniej w doktrynie i judykaturze wypracowano podgląd, zgodnie z którym przez pojęcie to należy rozumieć w szczególności: trwonienie majątku, alkoholizm, narkomanię, hazard, brak przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny - słowem okoliczności zagrażające materialnym podstawom bytu rodziny - tłumaczy radca prawny Maciej M. Bogucki.

Ekspert dodaje, że ważnym powodem może być również faktyczna separacja małżonków, skutkująca brakiem możliwości współdziałania w zarządzaniu majątkiem lub istniejący pomiędzy małżonkami i niemożliwy do przezwyciężenia konflikt co do sposobu zarządzania nim.

Z żądaniem sądowego zniesienia współwłasności może wystąpić każdy z małżonków i prokurator.

- Uprawnienie to przysługuje także wierzycielowi jednego z małżonków, o ile posiada tytuł wykonawczy przeciwko małżonkowi, a zaspokojenie wierzytelności zależy od zniesienia współwłasności. W razie uwzględnienia żądania zniesienie współwłasności następuje w dacie określonej przez sąd w sentencji orzeczenia, mieszczącej się w przedziale pomiędzy datą wytoczenia powództwa a datą wydania wyroku. Jeżeli sentencja nie zawiera wskazania daty - z dniem wydania orzeczenia - wyjaśnia radca prawny Maciej M. Bogucki.

W wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, sąd ma także prawo orzec ustanie wspólności majątkowej w dacie poprzedzającej dzień wytoczenia powództwa.

- Takim przypadkiem może być np. wieloletnia faktyczna separacja małżonków. Zawsze jednak w takiej sytuacji sąd będzie badał, czy wskazanie daty wcześniejszej niż data złożenia pozwu nie narazi na szkodę wierzycieli któregoś z małżonków - dodaje radca prawny Maciej M. Bogucki.

W wyjątkowych przypadkach sąd może orzec rozdzielność majątkową w dacie poprzedzającej dzień wytoczenia powództwa

ewelina.stepien@infor.pl

Art. 58 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 ze zm.).