Rodzic w niedostatku z własnej winy nie może liczyć na alimenty

Pan Marian z Warszawy ma zamożnego syna i córkę, których edukację finansował przez lata. Obecnie nie pracuje i brakuje mu środków do życia. Czytelnik chciałby się dowiedzieć, czy w związku z tym może żądać alimentów od swoich dzieci.

- Kiedy rodzice mogą domagać się świadczeń alimentacyjnych od swoich dzieci - pyta pan Marian.

Czytelnik chciałby się również dowiedzieć, czy może żądać alimentów od obojga dzieci czy tylko do jednego z nich.

Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym rodzice mogą domagać się alimentów od dzieci, jeśli pozostają w niedostatku.

- Chodzi o przypadki, gdy rodzice nie są w stanie własnymi siłami, samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych, podstawowych potrzeb, a dzieci mają możliwości finansowe, aby temu obowiązkowi zadośćuczynić. Przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie - wyjaśnia radca prawny Gabriela Morawska-Stanecka z Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych GMS w Katowicach.

- Generalnie rodzice mają swobodę wyboru co do tego, od którego z dzieci zażądają świadczeń alimentacyjnych.

- To rodzice decydują, od którego z dzieci zażądają wykonywania obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli jednak jest więcej dzieci, a ich sytuacja finansowa jest zróżnicowana, co wpływa na możliwości płacenia rodzicom alimentów, sąd może zobowiązać jedynie dzieci zamożniejsze do spełniania obowiązku alimentacyjnego względem rodziców - wyjaśnia mecenas Gabriela Morawska-Stanecka.

Nie w każdej sytuacji rodzice mogą domagać się alimentów od dzieci.

- Obowiązek alimentacyjny nie powstaje wobec rodzica, który jest wprawdzie w niedostatku, ale z własnej winy, na przykład jest uzależniony od alkoholu i nie podejmuje leczenia - wyjaśnia mecenas Gabriela Morawska-Stanecka.

Dziecko może też w pewnych sytuacjach uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego.

- Jest to możliwe, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Może to mieć miejsce między innymi w sytuacji, gdy rodzic opuścił dziecko, nie spełniał własnych obowiązków względem niego, w tym obowiązku alimentacyjnego, a po latach zgłasza żądanie alimentów - dodaje Gabriela Morawska-Stanecka.

Prawo do żądania alimentów mają również osoby, które adoptowały dziecko.

- W następstwie przysposobienia pełnego przysposobiony uzyskuje status dziecka przysposabiającego, a naturalną konsekwencją takiego uregulowania jest przyznanie mu praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa zarówno wobec samego przysposabiającego, jak i wobec jego krewnych - wyjaśnia Gabriela Morawska-Stanecka.

Dodaje, że jeżeli mamy do czynienia z przysposobieniem niepełnym, przysposobiony posiada obowiązek alimentacyjny wobec przysposabiającego na równi z jego naturalnymi zstępnymi, natomiast nie ma takiego obowiązku względem krewnych przysposabiającego.

Obowiązek alimentacyjny nie powstaje wobec rodzica, który jest w niedostatku z własnej winy, na przykład jest uzależniony od alkoholu i nie podejmuje leczenia

ewelina.stepien@infor.pl

Art. 128 - 131 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59).