Kiedy trzeba wystąpić do sądu o nabycie spadku

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku należy złożyć do sądu właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy. Gdy nie można takiego miejsca ustalić, sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy. Oprócz spadkobiercy z wnioskiem może wystąpić każda osoba mająca interes w stwierdzeniu nabycia spadku (np. przyszły nabywca nieruchomości wchodzącej w skład masy spadkowej albo wierzyciel spadku lub spadkobiercy). We wniosku należy wyszczególnić wszystkich spadkobierców, podając ich aktualne adresy zamieszkania. Gdy miejsce zamieszkania spadkobiercy nie jest znane, sąd może wezwać go, zamieszczając ogłoszenie w prasie.

Spadkobierca powinien w sądzie złożyć zapewnienie spadkowe o tym, że poza wskazanymi we wniosku nie ma innych osób, które mogłyby dziedziczyć. Składa również oświadczenie dotyczące istnienia osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców ze spadku, albo dziedziczyłyby razem z nimi. Wyjaśnia też, czy spadkodawca pozostawił małżonka oraz dzieci bądź wnuki, a w razie ich braku rodzeństwo, dzieci rodzeństwa i rodziców. Podaje nazwiska i imiona tych osób, daty urodzenia, adresy, a także dokładnie stopień pokrewieństwa. Oświadczenie powinno również dotyczyć informacji o tym, czy spadkobierca pozostawił testamenty, gdzie się znajdują i czy były zmieniane. Zapewnienie należy złożyć osobiście, nie wolno tego zrobić przez pełnomocnika ani zamieścić w piśmie procesowym.

Sąd musi wezwać spadkobierców przez ogłoszenie wówczas, gdy zapewnienie spadkowe nie zostało złożone, bo np. jedynym uczestnikiem postępowania jest wnioskodawca niebędący spadkobiercą, albo wszyscy spadkobiercy odmówili złożenia zapewnienia. W pozostałych wypadkach od uznania sądu zależy, czy wezwie ich przez ogłoszenie. Zrobi to wówczas, gdy spadkobiercy składali sprzeczne zapewnienia. Wzywając spadkobierców przez ogłoszenie sąd nakazuje im zgłosić się w ciągu 6 miesięcy od wskazanego tam dnia i udowodnić nabycie spadku, ponieważ w przeciwnym razie mogą zostać pominięci w postanowieniu o nabyciu spadku.

Możesz wzruszyć prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, gdy udowodnisz, że osoba, która je uzyskała, nie jest spadkobiercą, albo jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony. Taki dowód można przeprowadzić w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Żądanie opiera się wówczas na podstawie, której nie można było powołać w postępowaniu spadkowym. Natomiast wniosek trzeba złożyć w ciągu roku od dnia, w którym uzyskano tę możliwość. Z wnioskiem może wystąpić każdy zainteresowany. Gdy zostanie przeprowadzony dowód, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu, to wówczas sąd, zmieniając je, stwierdzi nabycie zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 669 - 679 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).