Jak walczyć w sądzie polubownym

Stałe polubowne sądy konsumenckie (SPSK) tworzone są przy wojewódzkich inspektoratach Inspekcji Handlowej (IH). Mają za zadanie rozpatrywać sprawy z zakresu sporów o prawa majątkowe wynikłe z umów sprzedaży produktów i świadczenia usług zawartych pomiędzy konsumentami i przedsiębiorcami. W sądzie tym nie rozpatruje się sporów finansowych (bankowych, ubezpieczeniowych) oraz sporów z zakresu usług pocztowych i telekomunikacyjnych. SPSK w całym kraju jest 16, po jednym w każdym województwie.

Warunkiem rozpatrzenia sprawy w SPSK jest złożenie wniosku, za którego przyjęcie sąd nie pobiera opłaty. Uprawnienia do wszczęcia postępowania ma konsument, przedsiębiorca lub zainteresowana sporem organizacja konsumencka. Dogodnym dla konsumenta aspektem postępowania jest właściwość miejscowa sądu. Ma on prawo złożyć wniosek do sądu polubownego właściwego ze względu na swoje miejsce zamieszkania. Wzór wniosku dostępny jest na stronach wojewódzkich inspektoratów IH. Prawidłowo wypełniony wniosek powinien zawierać dane stron, przedmiot sporu i jego wartość, okoliczności mogące mieć wpływ na zasadność wniosku oraz żądanie (sposób zakończenia sporu). Ważne jest, aby podpisać również oświadczenie o zgodzie na rozpatrzenie sprawy przed SPSK i akceptację regulaminu działania sądu. Sąd może wyznaczyć termin do uzupełnienia braków. Po upływie terminu pozostawi wniosek bez rozpatrzenia.

Jeśli nie ma przeszkód, sąd wyznacza termin rozprawy. Gdy strony nie stawią się na rozprawę mimo prawidłowego wezwania, spór zostanie rozpatrzony pod ich nieobecność, w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Natomiast jeżeli z przyczyn niezależnych od strony nie może ona stawić się na rozprawę, powinna niezwłocznie o tym zawiadomić sąd. Jest on skłonny rozstrzygnąć spór w innym terminie. Sąd powiadomi o tym strony pisemnie. Skład orzekający jest trzyosobowy: 2 arbitrów i przewodniczący. Strony mają prawo do wyboru arbitra. Jeśli z niego nie skorzystają, wyboru dokonuje przewodniczący sądu.

Sąd przed zamknięciem rozprawy udziela głosu stronom. Gdy uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, zamyka ją i udaje się na naradę. Teraz ma nie więcej niż trzy dni na ogłoszenie wyroku. Wyrok zapada większością głosów i nie ma od niego odwołania. Ma moc wyroku sądu powszechnego. Po nadaniu mu klauzuli wykonalności może zostać przekazany do egzekucji komorniczej. Koszty procesu ponosi przegrany. Sąd na wniosek może jednak z nich zwolnić. Wyrok SPSK można zaskarżyć do sądu powszechnego tylko ze względów formalnych. Strona ma na to 3 miesiące. Często dochodzi do porozumienia. Podpisywana jest wtedy ugoda, np. o wymianie towaru lub zwrocie pieniędzy.

Paweł Sikorski

Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 25 września 2001 r. w sprawie określenia regulaminu organizacji i działania stałych polubownych sądów konsumenckich (Dz.U. z 2001 r. nr 113, poz. 1214).