Nowa podstawa powództwa

Sąd okręgowy uznał, że potrącenie jest skuteczne, ponieważ egzekwowanych wierzytelności nie mogła potrącić wcześniej, skoro powstały dopiero w toku procesu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Od wyroku sądu okręgowego odwołała się pozwana. Sąd apelacyjny odroczył rozpoznanie sprawy i przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne. Dotyczyło ono wykładni art. 843 par. 3 kodeksu postępowania cywilnego, w sytuacji gdy powód w procesie opozycyjnym występuje z zarzutem potrącenia innej wierzytelności, która powstała już po wytoczeniu powództwa opozycyjnego, a wiąże się to z bezskutecznością oświadczenia o potrąceniu, jakie zostało ujęte w pozwie.

Uzasadniając zagadnienie prawne skierowane do SN, sąd apelacyjny uznał, że zgłoszenie przez powódkę kolejnych wierzytelności do potrącenia stanowi przytoczenie nowej podstawy powództwa opozycyjnego i prowadzi do przedmiotowej zmiany pierwotnego powództwa.

Z kolei Sąd Najwyższy, rozpoznając zagadnienie prawne, zwrócił uwagę na to, że oświadczenie woli o potrąceniu wzajemnej wierzytelności powódka może złożyć pozwanej zarówno poza procesem, jak i w pozwie, w którym domaga się pozbawienia wykonalności tytuły wykonawczego. Zdaniem Sądu Najwyższego oparcie powództwa przeciw egzekucyjnego na fakcie wygaśnięcia wierzytelności wskutek potrącenia jest możliwe także wówczas, gdy warunki do złożenia oświadczenia o potrąceniu powstały już przed zamknięciem rozprawy. Natomiast w tej sprawie powód złożył oświadczenie dopiero po tej chwili. SN wyraził pogląd, że dopuszczalne było powołanie nowej podstawy powództwa polegającej na złożeniu oświadczenia o potrąceniu z wierzytelnością egzekwowaną wierzytelności wzajemnej, która powstała dopiero w toku procesu.

Sygn. akt III CZP 91/10

MAŁGORZATA PIASECKA-SOBAKIEWICZ

@RY1@i02/2011/029/i02.2011.029.183.015a.001.jpg@RY2@

Stanisław Rachelski | radca prawny, Kancelaria Prawnicza Rachelski i Wspólnicy

Sąd Najwyższy potwierdził, iż podstawę powództwa opozycyjnego może stanowić zdarzenie polegające na umorzeniu egzekwowanej wierzytelności na skutek potrącenia, które nastąpiło po zamknięciu rozprawy, gdy warunki do złożenia oświadczenia o potrąceniu powstały już przed zamknięciem rozprawy. Uznał za dopuszczalne w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., powołanie nowej podstawy powództwa opozycyjnego, polegającej na złożeniu oświadczenia o potrąceniu z wierzytelnością egzekwowaną powstałej dopiero w toku procesu wierzytelności wzajemnej, gdy pierwotny zarzut potrącenia, zgłoszony w pozwie, okazał się bezskuteczny. Aby skutecznie zgłosić nowy zarzut już po wniesieniu pozwu opozycyjnego, powód musi wykazać, iż nie mógł go podnieść wcześniej, gdyż zarzut nie istniał w chwili wniesienia pozwu lub powód o nim nie wiedział.

KONTAKT malgorzata.piasecka@infor.pl