Postanowienia umów można zakwestionować

Możliwości negocjowania warunków umowy proponowanej odbiorcom w gospodarstwach domowych przez przedsiębiorstwa energetyczne są ograniczone. Rola odbiorcy jako słabszego uczestnika rynku energii sprowadza się często do podpisania umowy bądź jej odrzucenia w całości.

Powoduje to niebezpieczeństwo, że przedsiębiorstwo energetyczne w umowie narzuci konsumentowi klauzule, które nie będą dla niego korzystne (tak zwane klauzule abuzywne). Dlatego też Urząd Regulacji Energetyki przygotował katalog niedozwolonych klauzul umownych w umowach zawieranych między odbiorcami energii elektrycznej i gazu a przedsiębiorstwami energetycznymi.

Katalog sporządzony został na podstawie rejestru niedozwolonych klauzul umownych, który prowadzony jest przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do rejestru wpisywane są postanowienia umowne z wielu dziedzin życia konsumentów, uznane za niedozwolone i orzeczone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Po wpisaniu klauzul abusywnych do rejestru stosowanie ich w obrocie z konsumentami staje się zakazane.

Wśród klauzul niedozwolonych z obszaru energetyki znalazły się m.in. postanowienia dotyczące sporów między odbiorcą a przedsiębiorstwem, odpowiedzialności przedsiębiorstw za szkody, długości przerw planowanych oraz kwestie wypowiadania umów. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził też m.in., że przedsiębiorstwa nie mogą uważać każdej osoby pełnoletniej, która zajmuje lokal, za upoważnionego przedstawiciela odbiorcy, co ma bardzo istotne znaczenie np. podczas przeprowadzania kontroli liczników przez przedsiębiorstwa.

Sprzedawca energii nie może także wypowiedzieć umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia w przypadku stwierdzenia nielegalnego poboru energii. Niezgodne z prawem jest także postanowienie, w którym sprzedawca energii stwierdza, że nie ponosi odpowiedzialności za szkody spowodowane niewykonaniem umowy w przypadku działania siły wyższej czy wystąpienia awarii systemowej - poinformował Urząd Regulacji Energetyki.

A zatem jeśli umowa, która już została podpisana, zawiera niedozwolone postanowienia, to - zgodnie z definicją określoną w kodeksie cywilnym - nie są one wiążące z mocy prawa.

Jeżeli przedsiębiorca nie przychyli się do tego stanowiska, odbiorcy powinni zwrócić się do sądu powszechnego (rejonowego lub okręgowego) o uznanie danego postanowienia za niewiążące.

Podkreślić jednak należy, że zawsze obowiązują klauzule określające główne świadczenia stron (do których należy cena) - jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Art. 385 - 385³ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Informacja Urzędu Regulacji Energetyki (www.ure.gov.pl).