Sztuka kierowania procesem cywilnym

Kierowanie postępowaniem to jedno z najważniejszych, ale zarazem najtrudniejszych zadań, jakie stoją przed sędzią. Jest to ogół podejmowanych przez niego czynności, które mają na celu doprowadzenie do wydania sprawiedliwego orzeczenia w rzetelnie przeprowadzonym procesie. Właśnie tym zagadnieniom poświęcona jest prezentowana publikacja. Autorka dokonała w niej klasyfikacji sędziowskiego kierownictwa postępowaniem jako naczelnej zasady procesowej. A taki pogląd nie jest rozpowszechniony. Dlatego warto sięgnąć po tę pozycję, tym bardziej że obecnie brakuje w literaturze rozważań na temat istoty sędziowskiego kierownictwa i analizy wzajemnych relacji tej zasady do obowiązującego modelu postępowania.

Książka swobodnie przeprowadza czytelnika przez ewolucję sędziowskiego kierownictwa, klasyfikację tych czynności, zasady. Szczegółowo przedstawia przebieg postępowania, kładąc nacisk na właściwe przygotowanie procesu i rozprawy. Wyjątkowo zainteresował mnie rozdział poświęcony zderzeniu sędziowskiego kierownictwa z poszczególnymi zasadami procesowymi, np. z prawem do wysłuchania stron, bez którego trudno mówić o sprawiedliwym werdykcie. Jest to niebywale istotne prawo o długiej tradycji. I jak podkreśla autorka: "orzeczenie przez sąd na podstawie twierdzeń jednej strony postępowania nie ma przymiotu rozpatrzenia sprawy". W wielu krajach temu prawu przypisywana jest szczególna wartość.

Dodatkowym atutem publikacji jest słowo wstępne Stanisława Dąbrowskiego, I prezesa Sądu Najwyższego. Wskazuje on, że sędziowskie kierownictwo postępowaniem nie oznacza działania sądu z urzędu i nie unicestwia zasad kontradyktoryjności i dyspozycyjności. Sąd nie wyręcza bowiem stron, a jedynie roztrząsa i wyjaśnia przedłożone fakty i dowody.

Publikacja jest więc lekturą nie tylko dla sędziów, ale zawiera wskazówki, które będą cenne także dla adwokatów i radców prawnych. Lektura pozwoli im nie tylko zrozumieć rolę i zadania sędziego w procesie, lecz także w pełni wykorzystać swoje możliwości działania na korzyść strony, którą reprezentują.

@RY1@i02/2013/241/i02.2013.241.070000200.802.jpg@RY2@

Aneta Łazarska, "Sędziowskie kierownictwo postępowaniem cywilnym przed sądem I instancji", Warszawa 2013, wyd. Wolters Kluwer Polska

EMR