Przed płaceniem tantiem nie tylko fryzjer może się skutecznie bronić

RADA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/214/i02.2014.214.215000200.802.jpg@RY2@

Maciej Mataczyński właściciel kancelarii prawnej w Wałbrzychu

Etap 1: Wizyta ZAiKS

Zazwyczaj organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi rozpoczyna działania od wizyty w wybranym lokalu. Proponuje ona właścicielowi podpisanie umowy. Jeżeli właściciel odmówi - z dużym prawdopodobieństwem może się spodziewać kontroli, po której przedstawiciel organizacji przygotowuje protokół i przedstawia go właścicielowi firmy do podpisu.

W przypadku Marcina Węgrzynowskiego przedstawiciele ZAiKS filmowali z ukrycia, jak słucha muzyki z odbiornika radiowego.

Etap 2: Wezwanie do zapłaty

W kolejnym etapie właściciel może się spodziewać pisemnego wezwania do zapłaty. Zazwyczaj organizacja formułuje kilkutygodniowy termin na uregulowanie żądanej kwoty.

Uwaga : Wezwany do zapłaty nie ma obowiązku odpowiadania na to pismo. W gestii właściciela firmy leży, czy zdecyduje się odpowiedzieć, czy też je zignorować. Brak odpowiedzi nie zrodzi żadnych konsekwencji. Jeżeli właściciel zdecyduje się odpowiedzieć - to powinien odpowiednio uargumentować twierdzenie, że firma nie czerpie żadnych korzyści. Z doświadczenia wiem jednak, że takie odwołanie przyniesie niewielki skutek. Jeżeli organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi jest pewna swoich racji - to spodziewać się należy, że odpowiedź jej nie przekona. Warto wtedy już zacząć gromadzić dowody, spodziewając się sporu sądowego.

Wzór odwołania od wezwania do zapłaty publikujemy obok.

Etap 3: Nakaz zapłaty

Po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego przez organizację w wezwaniu do zapłaty może ona wystąpić na drogę sądową. W ramach postępowania upominawczego sąd może po rozpatrzeniu sprawy wydać nakaz zapłaty.

Sprzeciw wobec nakazu należy wysłać listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej. Liczy się data nadania. Potwierdzeniem jest stempel pocztowy. Jeżeli ostatni dzień dwutygodniowego terminu przypada w dniu świątecznym - to ostatnim dniem jest następujący po nim dzień pracujący.

W sprzeciwie przedsiębiorca powinien podnieść swoje argumenty. Trzeba udowodnić, że rozpowszechniane w ten sposób utwory nie łączą się z uzyskiwaniem korzyści majątkowych. Tak też było w przypadku pana Marcina Węgrzynowskiego. ZAiKS zarzucał mu, że przez pół roku odtwarzał muzykę bez uiszczania należnych tantiem i zażądał 922 zł tytułem naprawienia szkody wywołanej naruszeniem autorskich praw majątkowych. W odpowiedzi fryzjer przedstawił deklaracje podatkowe z okresu kontroli i z okresu ją poprzedzającego. Wynikało z nich jednoznacznie, że w tych okresach obroty salonu fryzjerskiego były porównywalne. Ponadto zebrał około 300 podpisów klientów, którzy oświadczyli, że nie są zainteresowani słuchaniem muzyki, a przychodzą do salonu wyłącznie z powodu świadczonych usług.

Etap 4: Pozew do sądu

Kiedy sprawa trafi do sądu i toczyć się będzie w trybie zwyczajnym - bez uprzedniego wydania nakazu zapłaty - przedsiębiorca może się spodziewać doręczenia przez sąd pozwu z jednoczesnym wyznaczeniem terminu rozprawy.

Pisemna odpowiedź stawia właściciela w korzystniejszej sytuacji (choćby z tego powodu, że sąd w momencie rozpoczęcia rozprawy będzie znał już argumenty pozwanej strony). Ponadto w mojej ocenie taka odpowiedź leży w interesie strony i w dobrym tonie. Generalnie uważam, że lepiej, jeśli sąd będzie mógł spokojnie zapoznać się z argumentami drugiej strony, niż gdyby był nimi zaskakiwany.

WZÓR

Odwołanie od wezwania do zapłaty

Wrocław, 6 października 2014 r.

Marcin Nowak

ul. Niska 2

52-000 Wrocław

Organizacja Zbiorowego Zarządzania X

ul. Wysoka 15

02-000 Warszawa

W odpowiedzi na pismo nr 23456/2014 z 4 października 2014 r. odmawiam zapłaty żądanej kwoty.

Oświadczam, że słucham muzyki z odbiornika radiowego. W mojej ocenie ma to charakter dozwolonego użytku publicznego, zgodnego z artykułem 24 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.).

Oświadczam, że fakt słuchania muzyki z odbiornika radiowego nie wiąże się dla mnie z jakimikolwiek korzyściami majątkowymi z tego tytułu, nie zwiększa przychodów salonu.

Jako dowód załączam oświadczenia klientów, którzy potwierdzają, że przychodzą do salonu nie po to, aby słuchać muzyki, lecz w celu skorzystania z usług fryzjerskich.

Marcin Nowak

Planuje się zmiany w prawie

Obecnie do drzwi przedsiębiorców, którzy wykorzystują muzykę w prowadzonej przez siebie placówce, może zapukać aż siedem różnych organizacji zbiorowego zarządzania, które domagać się będą tantiem. Są wśród nich nie tylko te reprezentujące autorów, lecz także artystów wykonawców i producentów. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje uporządkować sytuację: chce wyłonić spośród nich dwie organizacje, które będą miały prawo podpisywać umowy z przedsiębiorcami. Jedna pobierać będzie opłaty z tytułu praw autorskich, druga - z tytułu praw pokrewnych.

Oprac. JP