Babcię także można zatrudnić jako nianię

Nianią jest osoba fizyczna sprawująca opiekę nad dziećmi na podstawie umowy uaktywniającej. Umowa ta, do której stosuje się przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; dalej: k.c.) o zleceniu, wymaga zachowania formy pisemnej (aczkolwiek nie pod rygorem nieważności) i jest zawierana między nianią a rodzicami albo rodzicem samotnie wychowującym dziecko.

Pokrewieństwo bez znaczenia

Nie ma żadnych przeszkód, aby zatrudnić babcię dziecka jako nianię. Trzeba jednak w tym celu podpisać z nią umowę uaktywniającą. Natomiast jeżeli chcemy, aby to ZUS opłacał składki za babcię jako nianię, trzeba z tytułu miesięcznego wynagrodzenia za opiekę nad dzieckiem płacić kwotę stanowiącą minimalne, ustawowe uposażenie brutto za pracę obowiązujące w okresie trwania umowy uaktywniającej. Konieczne jest także zgłoszenie babci dziecka do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Jeżeli nie zachodzą przypadki wyłaczające określone w ustawie, to ZUS będzie opłacał składki za nianię.

W przedmiotowym kontrakcie należy co najmniej wskazać: jego strony, cel, przedmiot, czas, miejsce sprawowania opieki, liczbę dzieci objętych opieką, obowiązki niani, wysokość wynagrodzenia oraz sposób i termin jego wypłaty, czas, na jaki umowa została zawarta, warunki i sposób zmiany, a także rozwiązania kontraktu. Istotne jest również, że niania może sprawować opiekę nad dziećmi, które ukończyły co najmniej 20 tydzień życia.

Oprócz wymogu legitymowania się ważnym badaniem sanitarno-epidemiologicznym, przepisy nie określają żadnych wymagań podmiotowo-przedmiotowych, jakie powinna spełniać kandydatka na nianię, aby nią zostać.

Kto jest płatnikiem

Za nianię składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne opłaca:

1) ZUS - gdy z tytułu wynagrodzenia otrzymuje ona minimalne, ustawowe uposażenie brutto obowiązujące w trakcie trwania umowy uaktywniającej (od 1 stycznia 2014 r. - 1680 zł),

2) rodzic (płatnik składek) - jeżeli z tytułu uposażenia otrzymuje ona wyższą kwotę od minimalnego, ustawowego wynagrodzenia brutto - od kwoty owej nadwyżki (czyli rodzic płaci składki od kwoty przekraczającej 1680 zł, a do kwoty 1680 zł [włącznie z nią] składki płaci ZUS),

3) rodzic - gdy niania dobrowolnie przystąpiła, na swój wniosek, do ubezpieczenia chorobowego.

Przy czym, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych opłacił wskazane składki społeczne, muszą łącznie zachodzić następujące warunki:

1) niania została zgłoszona przez rodzica do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego;

2) rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych, prowadzą pozarolniczą działalność lub działalność rolniczą;

3) dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym oraz nie zostało objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna.

W przypadku utraty przez rodziców albo rodzica samotnie wychowującego dziecko zatrudnienia, zaprzestania świadczenia usług lub ww. działalności, składki opłaca się przez okres 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych przyczyn.

Wyjątki

Natomiast ZUS nie opłaca składek, gdy:

1) rodzic dziecka korzysta z ulgi na podstawie umowy aktywizacyjnej, o której mowa w art. 61c ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym przed 26 października 2007 r., z osobą bezrobotną w celu wykonywania pracy zarobkowej w gospodarstwie domowym, lub

2) umowa uaktywniająca została zawarta między nianią a osobami pełniącymi funkcję rodziny zastępczej zawodowej, lub

3) rodzic dziecka podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.), tj., gdy jest osobą przebywającą na urlopie wychowawczym lub pobiera zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Ważne

Rodzic (płatnik składek) zobowiązany jest do niezwłocznego informowania ZUS o każdej zmianie mającej wpływ na opłacanie składek, w szczególności o rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy uaktywniającej

@RY1@i02/2014/181/i02.2014.181.03300070p.803.jpg@RY2@

Anna Borysewicz adwokat

Anna Borysewicz

adwokat

Podstawa prawna

Art. 4 oraz 50-52 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1457).