Sędziowie rodzinni chcą zmian w prawie

W postępowaniu wykonawczym sędzia może, w drodze wywiadu środowiskowego, zarządzić zebranie wiadomości o sytuacji rodzinnej oraz o zachowaniu się podopiecznego po wydaniu orzeczenia. Tak do niedawna brzmiał art. 259 regulaminu urzędowania sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 259 ze zm.). Dzięki niemu sędziowie rodzinni mieli możliwość zbadania - przy pomocy kuratora sądowego - sytuacji osoby poddanej opiece lub kurateli po wydaniu orzeczenia. Dziś - za sprawą obowiązującego od lipca nowego regulaminu (Dz.U. z 2015 r. poz. 925) - już tej możliwości nie mają.

Dlatego konieczna jest pilna nowelizacja już nawet nie regulaminu, ale kodeksu postępowania cywilnego tak, by znalazło się w nim "kompleksowe uregulowanie postępowania wykonawczego". I taki postulat znalazł się w uchwale XVII Kongresu Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce, nad którym patronat sprawował DGP. W dokumencie, który przesłany zostanie ministrowi sprawiedliwości, I prezesowi Sądu Najwyższego, Krajowej Radzie Sądownictwa i rzecznikowi praw dziecka, sędziowie zwracają uwagę również na brak właściwej procedury umieszczania nieletnich w zakładach psychiatrycznych.

- Dziś nie ma centralnej instytucji, która po wydaniu orzeczenia wobec nieletniego w sprawach z zakresu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich kierowałaby go do właściwego szpitala psychiatrycznego lub odpowiedniego zakładu leczniczego. W efekcie obowiązek znalezienia wolnego miejsca spoczywa na barkach sędziego rodzinnego, który zamiast zająć się orzecznictwem, dzwoni po szpitalach - wyjaśnia SSO Ewa Ważny, wiceprezes stowarzyszenia.

- Gdyby w tej mierze obowiązywał centralny system kierowania, wprowadzenie leczenia nieletniego mogłoby następować niezwłocznie - przekonuje.

To jednak niejedyny przykład braku właściwych regulacji. Od wielu lat sędziowie zgłaszają też m.in. brak właściwych procedur dotyczących nieprzytomnych pacjentów przebywających w szpitalach.

- Sędziowie - ze względu na dobro pacjentów - umieszczają ich w zakładach opiekuńczo-leczniczych w oparciu o rozporządzenia wykonawcze, jednak cały czas oczekują ustawowych uregulowań w tej mierze - mówi sędzia Ewa Ważny.

Sędziowie rodzinni sprzeciwiają się również trendowi likwidacji etatów orzeczniczych w sądownictwie rodzinnym. Jak mówią, zbyt częste są sytuacje łączenia wydziałów cywilnych z rodzinnymi. Przy tym w wielu sądach odwoławczych w ogóle nie ma pionu rodzinnego. W efekcie w sprawach tych nie zawsze orzekają wyspecjalizowani sędziowie, co wpływa na brak jednolitości orzecznictwa.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl