Postępowanie nieprocesowe

Publikacja o jednym z dwóch zasadniczych trybów postępowania sądowego w sprawach cywilnych. Niezwykle obszerna i szeroko opisująca temat. Omawia bowiem postępowanie nieprocesowe w strukturze postępowania cywilnego niemalże od samego początku, już od prawa rzymskiego, wyjaśniając historię i istotę tego trybu. Temu jest właśnie poświęcona pierwsza część książki, która przedstawia ponadto zasady i przesłanki postępowania nieprocesowego. Następnie opisuje rolę sądu w tych sprawach. Dla pełnomocników przydatny okaże się rozdział o podmiotach omawianego postępowania. Ważny będzie również ten, który prowadzi czytelnika krok po kroku po całej sprawie od momentu wszczęcia postępowania aż do wydawanych w nim zarządzeń i orzeczeń, charakteryzując każde z nich pod względem zakresu rozstrzygnięcia. Kolejnym ważnym dla pełnomocników rozdziałem będzie ten o środkach zaskarżenia.

Druga część publikacji opisuje postępowania z zakresu prawa osobowego, rodzinnego, rzeczowego, w sprawach spadkowych, rejestrowych i in. Książkę dobrze się czyta. Zawiera wiele orzeczeń wyodrębnionych z tekstu. Interesujący jest rozdział o tendencjach scaleniowych postępowania spornego i niespornego. Ujednolicenie postępowania sądowego zakładał bowiem projekt nowego kodeksu postępowania cywilnego z 1955 r. Rok później zrezygnowano jednak z tych planów. Jak wskazuje autor "postępowanie nieprocesowe ma charakter wyjątkowy. Wszelkie wątpliwości co do trybu (...) należy rozstrzygnąć na rzecz procesu". Są to jednak tryby równorzędne. A o zakwalifikowaniu konkretnej sprawy do danego trybu decyduje przewodniczący na wstępnym etapie formalnej analizy pierwszego pisma albo w momencie wszczęcia postępowania nieprocesowego z urzędu.

Warto przy tym wskazać, na co zwraca uwagę autor, że rozpoznanie sprawy w trybie niewłaściwym jest uchybieniem procesowym, które nie powoduje nieważności postępowania (chyba że w konsekwencji strona zostaje pozbawiona możliwości obrony swoich praw). "Jeżeli do takiego pozbawienia nie doszło, niewłaściwy tryb postępowania może być zarzutem odwoławczym tylko jeżeli w toku postępowania przed sądem I instancji zgłoszono do protokołu zastrzeżenie co do niewłaściwego trybu".

Warto sięgnąć po tę publikację, aby łatwiej poruszać się po postępowaniu cywilnym.

©?

@RY1@i02/2015/098/i02.2015.098.070000200.802.jpg@RY2@

Edyta Gapska, Joanna Studzińska, "Postępowanie nieprocesowe", Warszawa 2015, wyd. Wolters Kluwer

EMR