e-komornik dostanie nowe narzędzia

8 września 2016 r. wejdzie w życie ważna nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Znacząca jej część dotyczy postępowania egzekucyjnego. Oprócz zmian proceduralnych nowelizacja wprowadzi nowe rozwiązania zmierzające do informatyzacji procesu egzekucji. Są to: elektroniczne zajęcie rachunku bankowego, elektroniczna licytacja zajętych ruchomości oraz elektroniczna komunikacja komornika ze stronami postępowania.

Zajęcie rachunku bankowego

- Elektroniczne zajęcie rachunku bankowego jest nowością, która w sposób znaczący zmienia tę czynność egzekucyjną. Tradycyjna forma papierowa zajęcia konta bankowego zostaje zastąpiona formą elektroniczną. Innowacją jest również to, że fizyczne zablokowanie środków na rachunku bankowym, jak również ich przekazanie na rachunek komornika mają się odbywać automatycznie. Takie jest założenie. W momencie wejścia tej regulacji nie wszystkie banki będą miały system informatyczny umożliwiający dokonywanie tych operacji całkowicie bez ingerencji człowieka. Tu ustawodawca przewidział procedurę, zgodnie z którą bank odnotuje fakt przyjęcia zajęcia z wyszczególnieniem daty, godziny i sekundy. Od tego momentu bank będzie miał 4 godziny na pobranie zajęcia i jego realizację, chyba że zajęcie wpłynie po godz. 16.00, wówczas ten czas będzie liczony od godz. 8.00 następnego dnia roboczego - tłumaczy Roman Romanowski, wiceprezes Krajowej Rady Komorniczej.

Jak podkreśla, elektroniczna wymiana informacji zdecydowanie usprawni i przyśpieszy proces zajęcia rachunku bankowego, jak również wyeliminuje spotykane przy obecnym systemie próby wyłudzenia środków w oparciu o fałszywe zajęcia. Z systemu elektronicznych zajęć korzystać mogą tylko uprawnione i zweryfikowane podmioty, jak komornicy czy urzędy skarbowe.

Operatorem tego systemu informatycznego będzie Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR). To ten podmiot ma wytworzyć i utrzymywać system, który będzie pośredniczył w komunikacji między kancelariami komorniczymi a bankami. Jest on już gotowy, przetestowany i z całą pewnością można powiedzieć, że zacznie funkcjonować 8 września bieżącego roku.

Elektroniczna licytacja

- Kolejną informatyczną nowością jest elektroniczna licytacja. Jak na razie ustawodawca zdecydował, że w ramach e-licytacji komornicy będą mogli sprzedawać jedynie ruchomości, choć są kraje, jak np. Węgry, gdzie w ramach elektronicznych licytacji sprzedawane są również nieruchomości. E-licytacja odbywa się w dużej mierze na zasadach tradycyjnej licytacji określonej w przepisach k.p.c., a nowością jest dostęp online czy choćby możliwość płatności elektronicznych. Komornicy już dawno postulowali wprowadzenie tej nowej, wygodnej formy licytacji - podkreśla Roman Romanowski i wyjaśnia, że obecnie sprzedaż zajętych w postępowaniu egzekucyjnym ruchomości staje się mało skuteczna. Bywa, że na wyznaczoną przez komornika licytację nie przychodzi nikt albo niewielka liczba osób zainteresowanych, co przekłada się na uzyskaną ze sprzedaży cenę. Sytuację tę ma zmienić powstający portal e-licytacji.

- Liczymy na to, że łatwy dostęp do licytacji przez internet, jak również możliwość lepszego wyeksponowania sprzedawanych ruchomości spowodują znaczące zwiększenie liczby zainteresowanych osób. Licytacje elektroniczne będą miały większą szansę na dojście do skutku, dając możliwość uzyskania jak najlepszej ceny - stwierdza Roman Romanowski.

Podkreśla, że podmiotem, który stworzy portal licytacyjny i będzie nim zarządzał, jest Krajowa Rada Komornicza. Wstępna analiza pokazuje kilka problemów, z którymi będzie się trzeba zmierzyć. Ideą elektronicznych licytacji jest szybkość i sprawność całego procesu. Oprócz samej licytacji istotna jest szybka forma zapłaty. Zgodnie z art. 871 k.p.c. zapłata ceny nabycia powinna się odbyć natychmiast, a jeżeli przekracza 500 zł, musi to nastąpić do godziny 18.00 następnego dnia.

- Pytanie brzmi, czy wygenerowany przelew dojdzie o czasie, mamy przecież sesje bankowe. Istnieje duża niepewność przy takiej transakcji. Idealną formą byłyby rozliczenia elektroniczne, czyli płatności za pośrednictwem serwisów oferujących rozliczenia elektroniczne. Komornik praktycznie natychmiast miałby informację potwierdzającą, że taka płatność nastąpiła. Byłoby to bardzo duże ułatwienie - przekonuje Roman Romanowski.

Zwraca uwagę, że innym problemem jest kwestia prawidłowej weryfikacji osób zakładających konta w systemie licytacyjnym. Trzeba stworzyć precyzyjny mechanizm uniemożliwiający nadużycia i zabezpieczający prawidłowy przebieg licytacji. Istnieje przecież ryzyko związane np. z licytowaniem ruchomości przez osoby powiązane z dłużnikiem. Wszystkie zasady przeprowadzania elektronicznych licytacji będą zawarte w rozporządzeniu przygotowywanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Trzecią ważną nowością w zakresie informatyzacji, którą przewiduje nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego, jest wprowadzenie elektronicznej komunikacji między stronami, sądami, prokuraturą, komornikami czy administracją publiczną. Nie ma na razie rozporządzenia określającego, jak ten system miałby działać, ani wskazania, kto miałby go stworzyć. Być może stworzy go Ministerstwo Sprawiedliwości. Ustawodawca przewidział na jego wdrożenie aż trzy lata.

@RY1@i02/2016/113/i02.2016.113.050000100.802.jpg@RY2@

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl