Problemy ze spadkami

Do tej pory rzecznik praw obywatelskich złożył już 20 skarg nadzwyczajnych oraz 16 skarg o wznowienie postępowania w sprawach tzw. podwójnych postanowień spadkowych. W jego biurze na rozpatrzenie oczekuje kolejnych dziewięć wniosków, przy czym ostatnie zostały skierowane nie przez obywateli, a przez same sądy, które omawiany problem zidentyfikowały przy okazji innych czynności. Dlatego też prof. Marcin Wiącek apeluje do resortu sprawiedliwości o podjęcie prac legislacyjnych mających na celu rozwiązanie tego zagadnienia.

Zjawisko patologiczne

Zazwyczaj w celu nabycia spadku po osobie zmarłej wszczynane jest sądowe postępowanie spadkowe. Możliwe jest również udanie się do notariusza, który może dokonać poświadczenia spadkobrania przez uprawnione do tego osoby, jednak ta ścieżka zarezerwowana jest jedynie dla spraw niespornych. Gdy potencjalni spadkobiercy są w sporze, pozostaje skierowanie sprawy do sądu. W takim przypadku sprawa kończy się wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, dzięki czemu spadkobiercy wstępują w prawa zmarłego. Problem pojawia się jednak, gdy okazuje się, że w obrocie prawnym znajduje się więcej niż jedno orzeczenie tego typu. W takim przypadku zainteresowani mogą albo żądać wznowienia postępowania, albo zwrócić się do uprawnionego podmiotu o wniesienie do Sądu Najwyższego skargi nadzwyczajnej w ich sprawie. Do takich podmiotów ustawodawca zaliczył m.in. rzecznika praw obywatelskich, który w kwestii tzw. podwójnych postanowień spadkowych interweniował w SN już 20 razy.