Czy zawsze należy zawiadamiać o kontroli

Czytelnik jest właścicielem przedsiębiorstwa produkcyjno-handlowego.

- Czy zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli należy dokonać, w przypadku gdy kontrola jest dokonywana w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - pyta pan Łukasz z Gdańska.

Nie. Takie kontrole przeprowadzane są wówczas, gdy prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi postępowanie antymonopolowe albo o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W praktyce więc - kiedy przedsiębiorcy np. zawarli niedozwolone porozumieniu cenowe z innymi przedsiębiorcami, nadużyli pozycji dominującej na rynku, czy naruszyli zbiorowe interesy konsumentów - jeśli będzie prowadzona kontrola, to obowiązujące regulacje nie wymagają jej uprzedniego zapowiadania. Celem wprowadzonego rozwiązania jest zabezpieczenie konsumentów przed niekorzystnymi efektami karteli, ale także ochrona uczciwych przedsiębiorców przed tymi, którzy stosują niedozwolone prawem praktyki.

To niejedyny wyjątek od generalnej zasady przewidzianej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej przewidującej, że generalnie przedsiębiorcy powinni być zawiadamiani o zamiarze wszczęcia kontroli. Wszystkie wyjątki, które pozwalają na kontrole z zaskoczenia, przewidziano w art. 79 ust. 2 wspomnianej ustawy. Z przepisu tego wynika, że nie trzeba m.in. zawiadamiać o kontroli, która ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej. Nie jest wymagane informowanie o kontroli, której przeprowadzenie jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Niezapowiedziana może być także kontrola jakości paliw, gdy jest przeprowadzana na postawie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Nie ma obowiązku informowania, jeżeli przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego itp.

Kontrole bez zapowiadania

●  przeprowadzane na podstawie prawa wspólnotowego

●  mające przeciwdziałać przestępstwom lub wykroczeniom, w tym skarbowym

●  dotyczące jakości paliw

●  prowadzane w toku postępowania antymonopolowego

●  gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub środowiska naturalnego

●  gdy przedsiębiorca nie ma adresu zamieszkania lub adresu siedziby lub doręczanie pism na podane adresy było bezskuteczne lub utrudnione.

Krzysztof Tomaszewski

Podstawa prawna

Art. 79 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095, z późn. zm.).