Trudniej realizować inwestycje na terenach objętych ochroną zabytków

5 czerwca 2010 roku weszła w życie ustawa z 18 marca 2010 r. nowelizująca ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz (dalej nowelizacja). Najistotniejszą zmianę stanowi poszerzenie katalogu form ochrony zabytków. Dotychczas były to: wpis do rejestru zabytków; uznanie za pomnik historii; utworzenie parku kulturowego oraz ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji gdy na danym terenie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (co w praktyce zdarza się bardzo często), a obiekty zabytkowe nie były objęte inną spośród wyżej wskazanych formą ochrony zabytków, wojewódzki konserwator zabytków nie mógł zająć stanowiska w kwestii ochrony obiektów zabytkowych. Nawet w przypadku, gdy podejmowano decyzje w sprawie inwestycji budowlanych dotyczących obiektów zabytkowych, nie dysponował on środkiem prawnym umożliwiającym interwencję.

Aby przeciwdziałać tej niekorzystnej sytuacji, dotychczasowy katalog form ochrony zabytków został uzupełniony o ustalenia dotyczące ochrony obiektów zabytkowych zawarte w decyzjach z zakresu planowania przestrzennego lub realizacji inwestycji budowlanych (tj. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego). Ponadto organy właściwe do wydania tych decyzji są zobowiązane do:

● uwzględniania przy wydawaniu tych decyzji wymogów ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz

● uwzględnienia w treści tych decyzji wymogów dotyczących ochrony zabytków: nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków i ich otoczenia oraz innych zabytków nieruchomych znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków.

Na skutek nowelizacji treść decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy będzie musiała zostać uzgodniona z wojewódzkim konserwatorem zabytków, jeżeli obszary lub obiekty, których dotyczą te decyzje, są objęte jedną z form ochrony zabytków przewidzianych w ustawie o ochronie zabytków oraz są ujęte w gminnej ewidencji zabytków, której utworzenie przewiduje nowelizacja.

Utworzenie i prowadzenie gminnej ewidencji zabytków zostało powierzone wójtom (burmistrzom, prezydentom miast). Ewidencja ma mieć formę zbioru kart adresowych i obejmować: (1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków, (2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz (3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

W celu utworzenia ewidencji wojewódzki konserwator zabytków powinien przekazać wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków ujętych w rejestrze ochrony zabytków oraz w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz wykazie zabytków nieruchomych wyznaczonych do ujęcia w tej ewidencji. Do czasu utworzenia gminnej ewidencji zabytków wyżej wymienione wykazy będą podstawą dokonywania uzgodnień treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy.

Ponadto ochrona zabytków będzie kontynuowana na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego. W odniesieniu do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, które zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków, właściwy organ będzie wydawał te decyzje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Do czasu utworzenia gminnej ewidencji zabytków podstawą uzgodnienia treści tej decyzji będą wyżej opisane wykazy.

@RY1@i02/2010/179/i02.2010.179.087.002c.001.jpg@RY2@

Marcin Jasiński, radca prawny w Kancelarii Gide Loyrette Nouel, specjalista od prawa nieruchomości

Marcin Jasiński

radca prawny w Kancelarii Gide Loyrette Nouel, specjalista od prawa nieruchomości

Ustawa z 18 marca 2010 roku o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 75, poz. 474).