Kobiety też chciałyby pracować przy gaszeniu pożarów

Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do ministra spraw wewnętrznych Jacka Cichockiego (pismem RPO-707570-III/905.1Rz) o szybkie wydanie przepisów określających etapy postępowania kwalifikacyjnego w ustawie z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. z 2009 r. Dz.U. nr 12, poz. 68 z późn. zm. - dalej ustawa o P.S.P.). W ustawie brak jest jednolitych uregulowań dotyczących naboru bez względu na płeć kandydata , co zdaniem RPO jest sprzeczne z art. 60 konstytucji. Przepis ten stanowi, że obywatele korzystający z praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach.

W dodatku ustawa o P.S.P. nie odsyła do innych ustaw, które regulowałyby tę kwestię, a nawet nie zawiera delegacji ustawowej do wydania aktu wykonawczego. Z kolei rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 27 października 2005 r. w sprawie zakresu, trybu i częstotliwości przeprowadzania okresowych profilaktycznych badań lekarskich oraz okresowej oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 261, poz. 2191) dotyczy wyłącznie osób, które są już w służbie.

Do wystąpienia doszło na skutek skargi na dyskryminację ze względu na płeć przy przeprowadzaniu postępowania kwalifikacyjnego do służby w komendach powiatowych Państwowej Straży Pożarnej, którą złożyła u rzecznika kandydatka na funkcjonariusza tej służby. Dołączona do skargi kopia ogłoszenia naboru skierowana była wyłącznie do mężczyzn, a zawarte tam kwalifikacje w zakresie wymogów prób wydolnościowych oraz testy sprawności fizycznej pomijały kobiety. W dodatku kopie naboru kandydatów do służby w innych komendach powiatowych wskazywały na brak jednolitych zasad i kryteriów w zakresie przyjmowania do służby przygotowawczej w Państwowej Straży Pożarnej. Takich jednolitych zasad zabrakło również w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej.

Natomiast z wyjaśnień, jakie uzyskał RPO od komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej wynika, że doszło do uchybienia ze strony komisji kwalifikacyjnej, która domagała się, aby kandydatka do służby przedstawiła kserokopię książeczki wojskowej i w ten sposób udokumentowała uregulowany stosunek do służby wojskowej. Komendant podzielił stanowisko rzecznika na temat niedoskonałości obecnych zasad naboru, a nawet powołał zespół, który ma opracować wytyczne, aby poprawić sytuację.

Zdaniem rzecznika konieczne jest jednak uregulowanie problemu w ustawie, ponieważ brak ujednoliconych zasad i procedur rekrutacji powoduje stosowanie przez komendantów powiatowych PSP różnorodnych kryteriów w zakresie przyjmowania kandydatów do służby. - Sytuacja pozostaje więc obecnie poza kontrolą i sprzyja powstawaniu nadużyć - stwierdzał RPO w piśmie do ministra.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl