Jakie prawa pacjenta są najczęściej łamane w szpitalach i przychodniach

Czy po hospitalizacji chory ma prawo do recepty

@RY1@i02/2012/103/i02.2012.103.18300150f.813.jpg@RY2@

Po zakończeniu leczenia szpitalnego, jeśli pacjent wymaga zażywania odpowiednich leków, szpital ma obowiązek wydania mu niezbędnych recept. Nie ma prawa odsyłać chorego w tej sytuacji do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniodawca po zakończeniu leczenia szpitalnego powinien wydać pacjentowi następujące dokumenty:

● skierowanie na świadczenia zalecone w karcie informacyjnej,

● recepty na leki i zlecenia na środki pomocnicze lub wyroby medyczne będące środkami ortopedycznymi, zlecone w karcie informacyjnej,

● zlecenie na transport (jeśli ten pacjentowi przysługuje).

Dodatkowo, zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, lekarz wypisujący pacjenta wystawia - na podstawie historii choroby - kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, w której powinna się znaleźć adnotacja o lekach oraz ich dawkowaniu. Chory powinien otrzymać kartę wraz z receptami w dniu wypisu ze szpitala.

Podstawa prawna

Par. 12 ust. 10 załącznika do rozporządzenia ministra zdrowia z 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 81, poz. 484).

Par. 15 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia ministra zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzaju i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. nr 252, poz. 1697).

Czy kolejną wizytę wyznaczy rejestracja

@RY1@i02/2012/103/i02.2012.103.18300150f.814.jpg@RY2@

W sytuacji gdy pacjent jest objęty leczeniem specjalistycznym, termin wizyty kontrolnej powinien zostać ustalony podczas bieżącego spotkania u lekarza. To on powinien zapewnić ciągłość leczenia, a nie pracownicy rejestracji. Traktowanie chorego leczonego przewlekle u specjalisty na równi z chorymi oczekującymi na pierwszą wizytę lekarską i zapisanymi na liście kolejkowej jest działaniem niezgodnym z zasadami udzielania świadczeń zdrowotnych.

Podstawa prawna

Par. 12 załącznika do rozporządzenia ministra zdrowia z 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 81, poz. 484).

Czy lekarz rodzinny odeśle chorego do specjalisty

@RY1@i02/2012/103/i02.2012.103.18300150f.815.jpg@RY2@

Lekarze POZ odmawiają osobom chorym przewlekle przepisania leków refundowanych ze zniżką bez aktualnej informacji od specjalisty, który zlecił im ich zażywanie. Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lekarz POZ musi dysponować udokumentowanym rozpoznaniem choroby. Taką informację przekazuje mu lekarz specjalista, który podjął leczenie danego pacjenta. Powinna mu być ona wydana w momencie ustalenia przez niego diagnozy i podjęcia terapii. Musi zawierać rozpoznanie oraz informacje o sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych lekach, zakresie ich stosowania i dawkowania oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych. Powinna być przekazana lekarzowi POZ nie rzadziej niż raz do roku, a także w każdym przypadku zmiany leczenia. Jej wydanie nie stanowi samodzielnego świadczenia. W sytuacji gdy lekarz POZ zażąda od pacjenta jej przedłożenia, ten powinien zostać przyjęty poza kolejnością w możliwie najbliższym terminie.

Lekarz POZ może kontynuować terapię zastosowaną przez specjalistę, jeśli posiada taką informację. Nie ma jednak potrzeby częstszego - niż raz do roku - domagania się od pacjenta, aby ją przedłożył. Ponadto NFZ w komunikacie zamieszczonym na stronie internetowej podkreśla, że przepisy rozporządzenia nie ograniczają kompetencji zawodowych i autonomii decyzji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Dlatego może on samodzielnie zweryfikować zasadność podania pacjentowi konkretnego leku stosowanego w leczeniu danego schorzenia przewlekłego.

Podstawa prawna

Par. 12 ust. 5 i 6 rozporządzenia ministra zdrowia z 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 81, poz. 484).

Czy chory ma zawsze prawo do prywatności

@RY1@i02/2012/103/i02.2012.103.18300150f.816.jpg@RY2@

Placówki medyczne mają obowiązek respektowania prawa do prywatności pacjenta oraz zapewnienia ochrony informacji związanych z jego leczeniem. Dlatego świadczeniodawcy powinni zorganizować obsługę pacjentów w taki sposób, aby nie dochodziło do ujawniania ich danych osobowych. W szczególności powinni zadbać o to podczas rejestrowania chorych na wizyty lekarskie, wydawania im wyników badań oraz wywoływania do gabinetów lekarskich. W czasie zapisywania na wizyty, badania i zabiegi pacjent powinien więc znajdować się w pewnej odległości od reszty osób oczekujących, a przy wzywaniu do gabinetu lekarskiego chory powinien być wywoływany jedynie po imieniu, godzinie zapisu lub numerze, pod którym został zarejestrowany.

Dopuszczalne jest przetwarzanie danych szczególnie chronionych, w tym o stanie zdrowia, jeżeli odbywa się to w celu:

● ochrony stanu zdrowia,

● świadczenia usług medycznych lub leczenia pacjentów przez osoby trudniące się zawodowo leczeniem lub świadczeniem innych usług medycznych,

● zarządzania udzielaniem usług medycznych

- i są stworzone pełne gwarancje ochrony danych osobowych.

Podstawa prawna

Art. 20 ust. 1 i 22 ust. 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 159).

Art. 27 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.).

Czy chorego można wypisać dyscyplinarnie

@RY1@i02/2012/103/i02.2012.103.18300150f.817.jpg@RY2@

Wypisanie ze szpitala odbywa się wtedy, gdy stan zdrowia pacjenta nie wymaga dalszego udzielania mu świadczeń szpitalnych. Ustawa o działalności leczniczej w pewnych sytuacjach dopuszcza możliwość zaprzestania hospitalizacji w trybie dyscyplinarnym. Jest to dopuszczalne, gdy chory w rażący sposób narusza porządek (np. pomimo zakazu pali papierosy na oddziale) lub zakłóca przebieg procesu udzielania mu świadczeń zdrowotnych nie zgadza się na wykonanie procedury ratującej mu życie). W każdym z tych przypadków wypisanie ze szpitala może się jednak odbyć jedynie wówczas, gdy pozwala na to stan zdrowia pacjenta. Zaprzestanie leczenia nie może spowodować bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia chorego. Adnotacja o okolicznościach wypisania pacjenta w tym trybie powinna być umieszczona w jego dokumentacji medycznej.

Podstawa prawna

Art. 29 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654 z późn. zm.).

Czy trzeba zapewnić zastępstwo na czas urlopu lekarza

@RY1@i02/2012/103/i02.2012.103.18300150f.818.jpg@RY2@

Zgodnie z zasadami realizacji świadczeń zdrowotnych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej pacjenci powinni mieć możliwość skorzystania ze świadczeń za każdym razem, gdy tego potrzebują. W razie nieobecności lekarza wskazanego przez pacjenta w deklaracji wyboru (np. z powodu urlopu) przychodnia jest zobowiązana do ustalenia zastępstwa. Powinna je zorganizować w taki sposób, aby inny lekarz podstawowej opieki zdrowotnej był dostępny dla pacjentów w tym samym lokalu i czasie, zgodnie z harmonogramem pracy ustalonym w umowie z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Dodatkowo przychodnia powinna poinformować pacjentów o ustanowionym zastępstwie, umieszczając odpowiednio wcześnie taką informację w miejscu udzielania świadczeń.

Podstawa prawna

Par. 4 ust. 7 pkt 2¹ i 3² umowy o udzielanie świadczeń gwarantowanych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej (Załącznik nr 2 do zarządzenia prezesa NFZ z 17 listopada 2011 r. nr 85/2011/DSOZ).

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl