Przywrócenie do służby nie oznacza automatycznego nabycia prawa do nagrody rocznej

Zasadą jest, że nagrodę roczną w pełnej wysokości otrzymuje tylko policjant pełniący służbę przez cały rok, za jaki nagroda jest wypłacana. Zgodnie z artykułem 110 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o policji, dalej: ustawa, wysokość nagrody rocznej ustala się w relacji do okresu służby pełnionej w roku kalendarzowym, za który przysługuje nagroda, z wyłączeniem okresów niewykonywania zadań służbowych z innych przyczyn niż wymienione w art. 121 ust. 1 ustawy. Z przepisu tego wynika, zatem, że tylko okresy takie jak: choroba, urlop, zwolnienia od zajęć służbowych oraz pozostawania bez przydziału służbowego nie mają negatywnego wpływu na prawo policjanta do nagrody rocznej.

Wymagane 6 miesięcy

Minimalny okres uprawniający do nagrody wynosi 6 miesięcy kalendarzowych. Warunku tego nie musi spełnić tylko policjant, który w roku, za który ustalane są uprawnienia

wkorzystał z urlopu wychowawczego,

wzostał delegowany lub odwołany z delegowania bez prawa do uposażenia w przypadkach, o których mowa w art. 36 ust. 4 i art. 122a ustawy. Chodzi o oddelegowanie przez komendanta głównego policji do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju lub za granicą, oraz o oddelegowanie do pełnienia funkcji oficera łącznikowego w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych,

wzostał zwolniony ze służby w związku z nabyciem uprawnień do emerytury lub renty bądź na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy, czyli w przypadku likwidacji jednostki policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie policjanta do innej jednostki lub na niższe stanowisko służbowe nie jest możliwe, albo w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.

W sytuacji opisanej w pytaniu nie zaszła żadna z wymienionych w ustawie okoliczności usprawiedliwiających nieposiadanie przez funkcjonariusza wymaganego okresu służby uprawniającego do nagrody rocznej. W 2009 i 2010 roku policjant był poza służbą. Nie mógł więc nabyć prawa do nagrody rocznej za ten okres.

Pobieranie świadczenia nie zmienia statusu

Podstawą do przyznania nagrody rocznej za lata 2009 i 2010 nie może być też, jak sugeruje funkcjonariusz, art. 42 ust. 6 ustawy o policji, zgodnie z którym okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia określone m.in. w art. 110 ust. 1 (prawo do nagrody rocznej). Takie świadczenie w wysokości sześciomiesięcznego uposażenia policjant otrzymał, nie powoduje to jednak nabycia prawa do nagrody rocznej za lata 2009 i 2010. Cytowany przepis dotyczy, bowiem świadczenia pieniężnego wypłaconego na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy, czyli po przywróceniu do służby, za okres pozostawania poza służbą.

Potwierdza to wyrok NSA z 2 lipca 2010 r. (I OSK 113/10), zgodnie z którym art. 42 ust. 6 ustawy o policji dotyczy okresu, za który policjantowi wypłaca się świadczenie w wysokości nie większej niż za 6 miesięcy, gdy nie pozostawał on w służbie. Natomiast nagroda - zgodnie z art. 110 ust. 1 i 2 ustawy o policji - przysługuje policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym, której wysokość ustala się w relacji do okresu służby pełnionej w roku kalendarzowym, za który przysługuje nagroda, z wyłączeniem okresów niewykonywania zadań służbowych z innych przyczyn niż wymienione w art. 121 ust. 1 ustawy.

Pozostawanie funkcjonariusza poza służbą w określonych latach nie mieści się w katalogu przypadków wymienionych w art. 121 ust. 1 ustawy o policji, dlatego brak jest podstaw do przyznania policjantowi nagrody, skoro w tym czasie był on poza służbą.

W przytaczanym wyroku NSA wskazał też, jaki jest skutek uchylenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Określa go art. 42 ust. 1 ustawy o policji. I jest nim przywrócenie policjanta do służby na stanowisko równorzędne. Instytucja przywrócenia do służby oznacza zatem - zdaniem NSA - ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, nie zaś na uznaniu zwolnionego funkcjonariusza za cały czas pełniącego służbę (dla nabycia prawa do nagrody rocznej).

Zwiększenie stażu

Cytowany art. 42 ust. 6 ustawy będzie miał natomiast wpływ na nagrodę roczną przysługującą policjantowi za 2011 rok. Do okresu jego służby w tym roku (od marca do grudnia) trzeba bowiem doliczyć okres, za który przyznano mu świadczenie po przywróceniu do służby.

Zasadą jest, że nagrodę roczną w pełnej wysokości otrzymuje tylko policjant pełniący służbę przez cały rok, za jaki nagroda jest wypłacana.

Pozostałym policjantom, jeśli pełnili służbę krócej (przez niepełny rok) nagroda roczna przysługuje w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się i każde 30 dni służby traktowane jest jak pełny miesiąc kalendarzowy.

W sytuacji opisanej w pytaniu do 10 miesięcy służby należy zatem doliczyć okres 6 miesięcy, za który policjant otrzymał uposażenie po przywróceniu do służby. W związku z tym jednak, że nagroda roczna za dany rok nie może być wyższa niż wysokość jednomiesięcznego uposażenia policjanta, dostanie on po prostu nagrodę roczną w pełnej wysokości.

Gdyby wrócił do służby w drugiej połowie roku, np. z dniem 1 sierpnia, znaczenie tych 6 miesięcy byłoby inne. Po pierwsze fakt ich doliczenia przesądziłby o prawie policjanta do nagrody rocznej za 2011 rok. Bez nich nie legitymował się on bowiem wymaganym 6-miesięcznym okresem uprawniającym do nagrody. Po drugie w takiej sytuacji mimo pełnienia służby tylko przez 5 miesięcy policjant dostałby prawie całą nagrodę (11/12).

Liczy się interes strony

Przepis art. 42 ust. 6 ustawy nakazujący wliczenie okresu, za który przyznano policjantowi świadczenie pieniężne, do okresu służby nie precyzuje sposobu tego wliczania, co jak pokazuje praktyka, przy ustalaniu uprawnień do nagrody jubileuszowej może mieć znaczenie. Jakie? Dobrze ilustruje to wyrok WSA w Warszawie z 26 stycznia 2010 r. (II S.A./Wa 1311/09 prawomocny).

W sprawie, której ten wyrok dotyczy, policjant został zwolniony ze służby 31 maja 2007 r., a następnie przywrócony do niej w grudniu 2008 roku. Otrzymał też świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą w wysokości 6-miesięcznego uposażenia. W lutym 2009 roku, ustalając jego uprawnienia do nagrody rocznej, komendant wojewódzki policji przyznał mu prawo do nagrody rocznej za 2007 rok w wysokości 11/12 jednomiesięcznego uposażenia i odmówił przyznania takiej nagrody za 2008 rok. Wybrał bowiem wariant dla policjanta najkorzystniejszy. A sąd administracyjny jego decyzje zaakceptował.

WSA uznał bowiem, że takie zaliczenie przyznanego policjantowi świadczenia pieniężnego za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą do okresu pełnienia służby, od którego uzależnione było uzyskanie uprawnień do nagrody rocznej za 2007 rok, uwzględniało słuszny interes strony, gdyż zaliczenie powyższego świadczenia do okresu pełnienia służby w 2008 r. wiązałoby się z ustaleniem prawa do nagrody za ten rok w niższej wysokości, przy jednoczesnej utracie prawa do nagrody za 2007 r. [przykład]

Uposażenie z ostatniego dnia okresu

Podstawę ustalenia nagrody rocznej stanowi miesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne policjantowi w ostatnim dniu służby wliczanym do okresu, za który przysługuje nagroda. Oznacza to, że w przypadku funkcjonariusza pełniącego służbę przez cały rok kalendarzowy, za który wypłacona ma być nagroda, brana jest wysokość uposażenia przysługująca mu 31 grudnia danego roku.

W przypadku czytelnika będzie to zatem wynagrodzenie przysługujące mu w grudniu 2011 roku.

Policjant powinien otrzymać przysługującą mu nagrodę roczną nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy kalendarzowych następujących po roku, za który nagroda ma być wypłacona. Tylko funkcjonariusz zwalniany ze służby odbiera nagrodę w ostatnim dniu swojej służby.

WAŻNE

Instytucja przywrócenia do służby oznacza ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, nie zaś na uznaniu zwolnionego funkcjonariusza za cały czas pełniącego służbę

Przykład

Trzeba sprawdzić różne warianty

Komendant wojewódzki, ustalając uprawnienia do nagrody rocznej policjanta przywróconego do służby w grudniu 2008 r. (zwolnionego z niej 31 maja 2007 r.), okres, za który przyznano policjantowi świadczenie pieniężne po przywróceniu do służby (6 miesięcy), postanowił doliczyć mu do 2007, a nie do 2008 roku. Uznał bowiem, że będzie to dla policjanta najkorzystniejsze rozwiązanie. Dzięki temu bowiem uzyskał on prawo do nagrody rocznej za 2007 rok (do 5 miesięcy służby doliczono 6 miesięcy) w wysokości 11/12 uposażenia. Przy czym nie miał prawa do nagrody za 2008 r. Gdyby komendant wojewódzki zdecydował się 6-miesięczny okres otrzymywania świadczenia doliczyć mu do 2008 roku, policjant i tak dostałby tylko jedną nagrodę, ale w dużo niższej wysokości. Nie miałby bowiem prawa do nagrody za 2007 rok (był w służbie tylko przez 5 miesięcy) a za 2008 rok przysługiwałaby mu ona tylko w wysokości 6/12 uposażenia.

Ustalanie wysokości gratyfikacji

Do okresu służby dla celów obliczania nagrody rocznej nie wlicza się okresów:

● korzystania z urlopu bezpłatnego lub wychowawczego;

● przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które policjant nie zachował prawa do uposażenia, wymienionych w art. 126 ust. 1 - 3 ustawy o policji (nieobecność nieusprawiedliwiona),

● zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania. Chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe lub dyscyplinarne, w sprawie o czyn pozostający w związku z aresztowaniem lub zawieszeniem w czynnościach służbowych zostało umorzone bądź policjant został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. Nie dotyczy to jednak warunkowego umorzenia postępowania karnego lub w sprawie o przestępstwo skarbowe, a także umorzenia tego postępowania z powodu przedawnienia lub amnestii.

Małgorzata Jankowska

malgorzata.jankowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 42 ust. 5 - 6, art. 110, art. 121 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o policji (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 21 grudnia 2006 r. w sprawie przyznawania policjantom nagród i zapomóg, a także sposobu tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla policjantów (Dz.U. nr 251, poz. 1859).