Prowadzący duże gospodarstwa rolne zapłacą za opiekę medyczną

Tylko do końca roku rolnicy będą opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne w zależności od powierzchni posiadanego lub użytkowanego gospodarstwa. Zmiany takie wprowadza uchwalona ustawa o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników za 2012 r.

Wysokość składki odprowadzanej do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) będzie ustalana z uwzględnieniem każdego pełnego hektara przeliczeniowego użytków rolnych w danym gospodarstwie. Obowiązkowa wysokość składki będzie wynosić 1 zł od hektara przeliczeniowego. Kwota ta po przeliczeniu przez powierzchnię gospodarstwa będzie musiała być odprowadzona przez rolnika do KRUS do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który jest opłacana składka.

Opłacający składki na ubezpieczenie zdrowotne nie muszą składać dodatkowych dokumentów potwierdzających prawo do gospodarstwa rolnego, bowiem ta składka będzie ustalana od powierzchni przyjętych do ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Zwolnienie z płacenia

Z obowiązku opłacania składek zostały zwolnione tylko osoby mające gospodarstwa, których powierzchnia nie przekracza 6 hektarów przeliczeniowych. Za nich będzie płacić budżet państwa.

Powierzchnia gospodarstwa nie będzie miała także znaczenia w przypadku rolników prowadzących działy specjalne. Będą oni uiszczać składki na innych zasadach niż pozostali. Dla tej grupy są bowiem odrębne zasady ustalania należności, gdyż za tych rolników składek na ubezpieczenie zdrowotne nigdy budżet państwa nie płacił.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 roku (Dz.U. nr 192, poz. 1141) od nowego roku zmieniła się wysokość minimalnej podstawy wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne rolników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej.

Dla tej grupy ubezpieczonych zadeklarowana podstawa wymiaru składki zdrowotnej, odpowiadająca dochodowi ustalonemu dla opodatkowania podatkiem dochodowym, nie może być niższa niż 1500 zł.

W związku z tym najniższa miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne rolników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, liczona jako 9 proc. minimalnej podstawy wymiaru, wynosi od 1 stycznia 135 zł (tj. 9 proc. x 1500 zł = 135 zł). Ale aby korzystać z takiej możliwości płacenia składek, osoby takie do końca stycznia muszą dostarczyć do KRUS oświadczenia o rodzaju działalności w zakresie działów specjalnych i przewidzianym z tego tytułu dochodzie wraz z odpisem decyzji naczelnika urzędu skarbowego wydanej na podstawie deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji rolnej lub wysokości przewidzianego dochodu w 2012 roku. Na podstawie złożonych dokumentów dla tych rolników zostanie ustalona wysokość miesięcznej składki zdrowotnej obowiązującej w tym roku.

Niezgodność z konstytucją

Powodem pilnego uchwalenia ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 2010 r., K 58/07 (Dz.U. nr 205, poz. 1363). Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 86 ust. 2 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Za niekonstytucyjne uznano to, że budżet państwa jest zobowiązany do finansowania składek na ubezpieczenie zdrowotne wszystkich wskazanych w nim rolników i ich domowników bez względu na wysokość osiąganych przez nich przychodów.

Trybunał Konstytucyjny dał ustawodawcy 15 miesięcy na przygotowanie nowych regulacji w tym zakresie. W efekcie przepis umożliwiający finansowanie opieki medycznej wszystkim rolnikom bez względu na ich sytuację majątkową ze środków budżetowych traci moc 4 lutego 2012 r.

Uchwalona przez Sejm ustawa będzie obowiązywać tylko do końca 2012 roku. W 2013 roku mają być wprowadzone inne zasady finansowania opieki medycznej dla tej grupy ubezpieczonych.

Zdaniem sędziów Trybunału Konstytucyjnego, rolnicy powinni być traktowani w taki sam sposób jak pozostali ubezpieczeni osiągający dochody z tytułu działalności zarobkowej a więc też płacić składki w zależności od osiąganego dochodu. Aby jednak takie rozwiązanie mogło wejść w życie, musi być czas na jego dopracowanie. Z tego też powodu na ten rok wprowadzono rozwiązanie przejściowe.

Ważne

Przepis umożliwiający finansowanie ze środków budżetu państwa opieki medycznej wszystkim rolnikom bez względu na ich sytuację majątkową traci moc 4 lutego 2012 r.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1 - 5 ustawy z 13 stycznia 2012 r. o składkach zdrowotnych na ubezpieczanie zdrowotne rolników za 2012 r. Skierowana do Senatu jako pilna. Wejdzie w życie 1 lutego 2012 r.

Par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 roku (Dz.U. nr 192, poz. 1141). Weszło w życie 1 stycznia 2012 r.