RPO: zmienić tryb zaskarżenia inwestycji

Rzecznik praw obywatelskich wystąpił do ministra środowiska o zmianę przepisów określających procedurę uzgadniania z regionalnymi dyrektorami ochrony środowiska (RDOŚ) możliwości realizacji inwestycji. Chodzi o wiążące opinie wydawane przez RDOŚ w postępowaniach dotyczących oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ich prowadzenie reguluje obecnie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Uzgodnienie RDOŚ poprzedza wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych m.in. przedsiębiorcom, którzy planują inwestycje na obszarze Natura 2000. Postanowienia RDOŚ nie podlegają samodzielnemu zaskarżeniu. Ich negatywne stanowisko może być kwestionowane przez inwestora wyłącznie w odwołaniu od decyzji wydanej w postępowaniu głównym (w sprawie oceny oddziaływania na środowisko).

Zdaniem RPO regulacja ta stanowi niczym nieuzasadniony wyjątek od zasad postępowania administracyjnego. Powoduje też, że specjalistyczne kwestie z zakresu ochrony środowiska nie są rozpoznawane przez organy zajmujące się tą tematyką, ale przez ogólne instytucje odwoławcze (np. architektoniczno-budowlane). Rzecznik wskazuje, że kontrola postanowień RDOŚ dokonywana przez osoby nieprzygotowane do oceny wpływu realizacji przedsięwzięcia na stan środowiska może okazać się iluzoryczna i trwać bardzo długo.

Jego zdaniem bezczynność RDOŚ nie może być także zakwestionowana w drodze zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Wreszcie luka ta powoduje, że nie można się domagać odszkodowania za niewydanie aktu przed sądem w procesie cywilnym.

W ocenie RPO brak możliwości zaskarżenia postanowień RDOŚ nie powoduje też wcale usprawnienia postępowania, a nawet może przyczynić się do jego wydłużenia, gdy błędy w procedurze uzgodnieniowej będą rozpatrzone dopiero w odwołaniu od decyzji. Wtedy będą powodować powrót sprawy do poprzedniej instancji.

Karolina Topolska

karolina.topolska@infor.pl