Przy rozliczeniu ryczałtowym błąd w kosztorysie nie odgrywa roli

Jeśli zamawiający sam podkreśla w specyfikacji, że żąda podania w ofercie ceny ryczałtowej, a kosztorys pełni jedynie pomocniczą rolę, to nie może później karać za błędy w nim popełnione. Wykonawca zobowiązuje się bowiem wykonać całość zamówienia za wskazaną przez siebie cenę.

W specyfikacji istotnych warunków zamówienia na przebudowę drogi zamawiający w sposób jednoznaczny postanowił, że domaga się podania ceny ryczałtowej. Co więcej, znalazły się w niej sformułowania mocno podkreślające ten charakter rozliczenia, np.: "Uwaga! Cena podana w ofercie traktowana jest jako cena ryczałtowa", a nawet takie, z których wprost wynikało, że ewentualne odstępstwa kosztorysu od przedmiaru robót nie będą powodować odrzucenia oferty. Zamawiający zachęcał też wykonawców do dokonywania wizji lokalnej terenu, gdzie realizowane będą prace, a także do zdobywania na własną rękę dodatkowych informacji mogących mieć znaczenie dla przygotowania ofert.

Wykonawca, który miał szansę na wygranie tego przetargu, popełnił błąd w kosztorysie - w pozycji dotyczącej ułożenia siatki kompozytowej zamiast 3000 mkw. wpisał 154 mkw. Nie wypierał się swej omyłki, jednak przekonywał, że nie ma ona żadnego znaczenia dla oferty. Zamawiający uznał jednak, że nie odpowiada ona treści specyfikacji, i odrzucił ją.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała decyzję zamawiającego za bezpodstawną i nakazała powtórzyć ocenę ofert. Zadecydował o tym m.in. już sam charakter przewidzianego rozliczenia. Od wykonawców wymagano podania ceny ryczałtowej, zatem jeśli pominą jakieś pozycje z dokumentacji projektowej albo źle je wycenią, to i tak nie będą mogli żądać za nie dodatkowego wynagrodzenia.

Dodatkowe znaczenie miały też postanowienia specyfikacji, które wzmocniły taki sposób interpretacji wymagań stawianych przez zamawiającego. Chodziło m.in. o stwierdzenia, że:

wkosztorys ofertowy ma jedynie znaczenie pomocnicze i informacyjne,

wza ustalenie ilości robót i sposób przeprowadzenia na tej podstawie kalkulacji wynagrodzenia ryczałtowego odpowiada wykonawca,

wodstępstwa kosztorysu ofertowego od przedmiaru robót nie będą powodować odrzucenia oferty wykonawcy,

wniedoszacowanie, pominięcie oraz brak rozpoznania zakresu przedmiotu zamówienia nie może być podstawą do żądania zmiany wynagrodzenia ryczałtowego.

Z tym wszystkim należy powiązać zobowiązanie odwołującego się wykonawcy do wykonania całości przedmiotu zamówienia niezależnie od tego, czy dokonał wyceny wszystkich pozycji przedmiaru w ilościach w nim wskazanych. Innymi słowy, nawet jeśli wykonawca coś źle obliczył, to i tak będzie musiał zrealizować prace zgodnie z dostarczoną mu dokumentacją. Ryzyko błędów w kalkulacji ponosi więc tylko on sam.

Skład orzekający zauważył również, że ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia w żaden sposób nie wynika, by kosztorys odgrywał inne znaczenie niż pomocnicze. A skoro tak, to błąd co do ilości potrzebnej siatki nie ma żadnego znaczenia. Mimo niego należy przyjąć, że wykonawca zobowiązuje się do realizacji inwestycji zgodnie z wymaganiami postawionymi przez zamawiającego.

z 11 czerwca 2013 r., sygn. akt 1274/13

Opracował Sławomir Wikariak